Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se ndihet personalisht i tradhtuar nga homologu amerikan, Donald Trump, pas raportimeve se ushtria ukrainase ka humbur një pjesë të kapaciteteve të komunikimit satelitor që përdor për operacionet me dronë.
Në një intervistë me gazetarin britanik Piers Morgan, Zelensky u pyet nëse kufizimet e papritura në sistemin Starlink ishin të qëllimshme dhe nëse ndihej i tradhtuar nga presidenti amerikan.
“Vërtet, po. Por çështja është më e komplikuar sesa thjesht emocionet apo ndjenjat e mia. Është për të ardhur keq që po humbasim një partner të fortë”, u përgjigj ai.
Sipas zyrtarëve ukrainas, terminalet satelitore që përdorin dronët me shpejtësi mbi 160 kilometra në orë kanë humbur lidhjen, duke penguar disa operacione ushtarake. Kufizimet kanë prekur veçanërisht dronët që Ukraina përdor për sulme pas vijave të frontit dhe për përgjimin e mjeteve ajrore ruse.
Zelensky pretendoi se autoritetet amerikane ishin në dijeni të pasojave që do të sillte ky vendim.
“Jam i sigurt se ata e dinin çfarë kishin bërë. Në orën një të mëngjesit, Starlink u bllokua nga SpaceX dhe Shtetet e Bashkuara. Ky vendim do të sjellë shumë humbje njerëzore. Sigurisht, njerëzit do të vdesin”, deklaroi ai.
Këshilltari ukrainas për teknologjinë ushtarake, Serhiy Beskrestnov, tha se forcat e armatosura nuk kishin marrë paralajmërim për kufizimet dhe se ndërprerja e lidhjes kishte shkaktuar dështimin e disa misioneve.
Ai ngriti dyshime se vendimi lidhej me zhvillimet politike mes Uashingtonit dhe Kievit, ndërsa theksoi se kufizimet mund të dobësojnë aftësinë e Ukrainës për të përballuar sulmet ruse me dronë. Nga ana tjetër, miliarderi Elon Musk mohoi se kishte marrë personalisht vendimin për kufizimin e shërbimit.
Sipas tij, sistemi Starshield, një version i teknologjisë satelitore për përdorim ushtarak dhe të sigurisë kombëtare, kontrollohet nga qeveria amerikane.
“Sistemet Starshield janë në pronësi dhe kontrollohen nga qeveria amerikane. Çdo kufizim në shpejtësi ose përdorim vendoset nga ushtria amerikane dhe, në fund të fundit, nga presidenti i SHBA-së”, deklaroi Musk.
Përplasja vjen në një periudhë tensionesh mes dy vendeve edhe për shkëmbimin e informacioneve të inteligjencës. Trump ka mohuar se administrata e tij ka kufizuar bashkëpunimin në këtë fushë, por Zelensky ka deklaruar për radion amerikane NPR se zyrtarët ushtarakë ukrainas kanë marrë paralajmërime për kufizime të mundshme në të ardhmen.
Presidenti amerikan i ka kërkuar gjithashtu Ukrainës të ndalojë sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës, duke argumentuar se ato ndikojnë në rritjen e çmimeve të energjisë. Megjithatë, sipas analistëve të cituar në raportim, tensionet në Lindjen e Mesme dhe ndërprerjet e transportit përmes Ngushticës së Hormuzit kanë pasur ndikim më të madh në tregjet ndërkombëtare.
Gjatë vizitës në Londër, Zelensky zhvilloi një takim me kryeministrin britanik, të identifikuar në raportimin fillestar si Andy Burnham, për të diskutuar mbështetjen ushtarake dhe sigurinë energjetike të Ukrainës.
Pala britanike premtoi vazhdimin e ndihmës për Kievin dhe përshpejtimin e furnizimeve me raketa të lehta shumëfunksionale, të cilat Ukraina i përdor për të goditur dronët rusë.
“Ne jemi me ju dhe kjo nuk do të ndryshojë”, deklaroi kryeministri britanik gjatë takimit në Downing Street.
Britania ka parashikuar gjithashtu 17 milionë paund për riparimin e strukturës mbrojtëse të centralit bërthamor të Çernobilit, e cila pësoi dëmtime nga një sulm me dron.
Ndërkohë, Zelenskyy raportoi se Rusia kishte ndërmarrë një tjetër sulm të gjerë ndaj infrastrukturës energjetike ukrainase, duke përdorur 39 raketa balistike dhe 120 dronë sulmues kundër objektivave në Kiev dhe Kharkiv.
Sipas tij, sulmet dëmtuan pesë termocentrale të mëdha, nënstacione elektrike dhe objekte të tjera të rëndësishme, duke lënë të paktën 600 mijë banorë pa energji elektrike. Zhvillimet kanë shtuar pasigurinë rreth përpjekjeve diplomatike për një armëpushim të kufizuar ndaj infrastrukturës energjetike. Trump ka njoftuar një marrëveshje të tillë, por Zelensky ka deklaruar se nuk ishte informuar paraprakisht për të. Kremlini, nga ana tjetër, ka kundërshtuar akuzat se Rusia po shkel propozimin amerikan.
“Armëpushimi energjetik i propozuar nga Trump nuk u specifikua në detaje, prandaj nuk mund të pretendohet se Rusia nuk po e respekton atë”, deklaroi zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.
Përplasja për komunikimet satelitore dhe bashkëpunimin ushtarak nxjerr në pah tensionet në marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Kievit, ndërsa Ukraina vazhdon të mbështetet te ndihma perëndimore për mbrojtjen nga sulmet ruse.
