Në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, presidenti amerikan zhvillon tubime të reja elektorale, ndërsa Shtëpia e Bardhë përgatit një strategji për të qeverisur edhe nëse republikanët humbasin shumicën në Senat. Demokratët synojnë të rimarrin kontrollin e Kongresit, çka mund të ndryshojë raportet e pushtetit në Uashington për dy vitet e ardhshme…
“Do të bëhem Zoti Veto”. Me këto fjalë, presidenti amerikan Donald Trump ka përshkruar për gazetën New York Post strategjinë që synon të ndjekë nëse demokratët fitojnë shumicën në Kongres gjatë zgjedhjeve të mesmandatit të 3 nëntorit.
Megjithatë, sipas gazetës italiane La Repubblica, planet e Shtëpisë së Bardhë për të përballuar një humbje të mundshme elektorale janë më të ndërlikuara. Strategjia e administratës do të varet kryesisht nga rezultati në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senat.
Trump e mbylli një pjesë të fushatës me një festë luksoze për Halloween, të organizuar të shtunën në rezidencën e tij Mar-a-Lago. Sipas analizës së gazetës italiane, ky aktivitet nxori në pah kontrastin mes paraqitjes publike të presidentit dhe shqetësimeve ekonomike të qytetarëve amerikanë.
Kostoja e jetesës, përballueshmëria e çmimeve dhe inflacioni, të cilin artikulli e lidh edhe me luftën në Iran, kanë qenë ndër temat kryesore të fushatës.
Në përpjekje për të mobilizuar elektoratin republikan, Trump ka përfshirë në program dy tubime në Kansas dhe Iowa, të cilat fillimisht i kishte anuluar dhe më pas i kishte rikthyer. Sipas La Repubblica, zhvillimi i aktiviteteve elektorale në këto dy shtete, tradicionalisht të favorshme për republikanët, pasqyron vështirësitë që partia po përballet në këtë garë.
Presidenti ka planifikuar gjithashtu një fjalim pranë basenit reflektues të Memorialit të Lincolnit në Uashington, ku synon t’u drejtojë votuesve apelin e fundit përpara zgjedhjeve.
Dhoma e Përfaqësuesve dhe Senati, dy beteja vendimtare
Sipas sondazheve që citon gazeta italiane, demokratët kanë mundësi të rimarrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, ku republikanët zotërojnë aktualisht 219 vende, kundrejt 214 të demokratëve.
Situata paraqitet më e paqartë në Senat, ku republikanët kontrollojnë 53 vende, ndërsa demokratët kanë 47.
Nëse demokratët ruajnë vendet e tyre në Georgia dhe Michigan, gara për shumicën mund të përcaktohet nga rezultatet në shtatë shtete ku republikanët përballen me konkurrencë të fortë: Teksas, Ohio, Iowa, Alaska, Maine, Karolina e Veriut dhe Kansas.
Në Michigan, artikulli vë në dukje edhe mbështetjen që Haley Stevens, pas humbjes në zgjedhjet paraprake, i ka dhënë kandidatit republikan Mike Rogers.
Trump paralajmëron bllokimin e ligjeve të demokratëve
Në intervistën për New York Post, presidenti amerikan ka bërë të qartë se synon të përdorë kompetencën e vetos presidenciale nëse demokratët marrin kontrollin e Kongresit.
“Do të vendos veton ndaj të gjitha ligjeve të demokratëve. Pas disa muajsh, ata do të detyrohen të vijnë tek unë për të negociuar kompromise”, ka deklaruar Trump.
Ky skenar do të merrte rëndësi të veçantë nëse demokratët fitonin shumicën në të dyja dhomat e Kongresit. Në një situatë të tillë, ata do të mund të miratonin projektligje dhe të bllokonin emërime që kërkojnë miratimin e Senatit, ndërsa presidenti do të ruante të drejtën për të kundërshtuar legjislacionin përmes vetos.
Nëse republikanët ruajnë kontrollin e Senatit, ata do të mund të pengojnë shumë prej nismave legjislative të demokratëve pa pasur nevojë për ndërhyrjen e drejtpërdrejtë të presidentit.
Megjithatë, humbja e Dhomës së Përfaqësuesve do t’ua kufizonte republikanëve mundësinë për të miratuar ligje të reja, veçanërisht ato që lidhen me financat publike.
Shtëpia e Bardhë përgatit qeverisjen përmes urdhrave ekzekutivë
Administrata Trump po shqyrton edhe mekanizma të tjerë për të zbatuar programin presidencial në rast se republikanët humbasin kontrollin e njërës ose të dyja dhomave të Kongresit.
Drejtori i Zyrës së Menaxhimit dhe Buxhetit, Russell Vought, po analizon mundësitë ligjore për të ndryshuar përdorimin e fondeve që Kongresi ka miratuar tashmë, me synimin për të vazhduar financimin e prioriteteve të presidentit.
Ndërkohë, zëvendësshefi i kabinetit të Shtëpisë së Bardhë, Stephen Miller, po përgatit një listë masash që Trump mund t’i ndërmarrë përmes urdhrave ekzekutivë, pa pasur nevojë për miratimin e ligjeve të reja.
Presidenti do të vazhdonte gjithashtu të ushtronte kompetencat e tij kushtetuese në politikën e jashtme dhe në drejtimin e forcave të armatosura, pavarësisht përbërjes politike të Kongresit.
Hetimet parlamentare, një tjetër sfidë për administratën
Një tjetër shqetësim për Shtëpinë e Bardhë lidhet me mundësinë që demokratët të nisin hetime parlamentare nëse marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve.
Administrata po shqyrton mënyrat se si mund t’u përgjigjet këtyre hetimeve dhe si të kundërshtojë nismat e opozitës.
Sipas analizës së La Repubblica, përplasjet mbi legjislacionin, buxhetin federal dhe kompetencat e institucioneve mund të krijojnë një periudhë të gjatë bllokimi politik në Uashington.
Në këtë kontekst, rezultati i zgjedhjeve të mesmandatit do të përcaktojë jo vetëm ekuilibrin mes republikanëve dhe demokratëve në Kongres, por edhe hapësirën që Donald Trump do të ketë për të zbatuar programin e tij gjatë dy viteve të mbetura të mandatit presidencial.
