Shkruar nga Antonio Polito
Objektivi i vërtetë strategjik i luftës, dhe gjithashtu justifikimi i saj i vetëm etik dhe politik, është të parandalojë që një fuqi tjetër e Lindjes së Mesme të pajiset me bombën atomike. Statusi bërthamor i Izraelit, sipas kësaj doktrine, duhet të mbetet unik në rajon…
Ne jemi dëshmitarë, të tronditur dhe të pafuqishëm, të një lufte tjetër, edhe një herë. Shkalla e distancimit të Evropës nga Loja e Madhe që po ndryshon ekuilibrin global të fuqisë dëshmohet çdo ditë. Ndjenjat tona janë të ndara. Nga njëra anë, ekziston realizimi i hidhur dhe alarmues se bota po qeveriset gjithnjë e më shumë nga forca. Lufta si një “mjet për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve ndërkombëtare”: praktikisht ajo që ne, në Kushtetutën tonë, e hedhim poshtë. Sovraniteti kombëtar tani është pak më shumë se një simulakr nëse nuk mbrohet nga forca ushtarake e mjaftueshme.
Kjo është një përmbysje e vetë arsyes së ekzistencës së projektit evropian. Aty ku kishim zgjedhur të mbështeteshim në “forcën e butë” të tregtisë dhe kulturës, realiteti i kësaj epoke të re na tregon se ajo që ka rëndësi është në vend të kësaj “forca”: vullneti për pushtet, superioriteti ushtarak, inovacioni teknologjik. Tre asete që nuk i zotërojmë. E ardhmja do të sjellë varësi dhe nënshtrim nëse nuk veprojmë, dhe shpejt.
Një “luftë e re”, për më tepër, e zhvilluar me inteligjencë artificiale, e pajisur me një saktësi në dukje kirurgjikale që mund ta bëjë më të lehtë joshjen dhe më të zakonshme. Një breshëri “vrasjesh të synuara” për herë të tretë brenda pak muajsh ka gjunjëzuar një fuqi si Irani, edhe pse dikur dukej e padepërtueshme në mister, e frikshme në represion dhe e përhapur në terrorizëm. Nëse është kaq e lehtë për t’u bërë, do ta bëjnë përsëri.
Nga ana tjetër, nuk mund të vajtojmë vdekjen e Ali Khameneit, diktatorit më jetëgjatë në botë, as atë të 48 udhëheqësve të regjimit të tij brutal, të aftë të vrasin brenda pak ditësh një numër civilësh iranianë të krahasueshëm me palestinezët e shfarosur nga Izraeli në luftën e Gazës. Megjithëse, kam frikë, prirja natyrore e shumë prej demagogëve tanë vendas për të qenë gjithmonë në anën e tiranive dhe kundër botës së lirë mund të mos na kursejë spektaklin e disa demonstratave në rrugë në mbrojtje të të drejtave të ajatollahëve, siç ndodhi me Maduron.
Nga ana tjetër, i dashuri i këtyre demagogëve, Vladimir Putin, i cili ka torturuar popullin ukrainas për katër vjet, ka guxuar tashmë të sfidojë, mbi bazën e “ligjit ndërkombëtar”, veprimin amerikan kundër një aleati tradicional të Moskës, furnizuesit të Ushtrisë Ruse me dronë që do të lëshohen kundër Ukrainës, një pjesë e çmuar e “boshtit të rezistencës” që Moska nuk ka mjetet për ta mbrojtur.
Por është shumë herët për të zgjedhur se cilën ndjenjë të favorizojmë: nëse të dëshpërohemi për mënyrën se si po shkon bota apo të shpresojmë se të paktën e gjithë kjo do të shërbejë për ndonjë qëllim. Shumë do të varet nga objektivat e kësaj lufte dhe rezultatet e saj.
Para së gjithash, ne e dimë se nuk duhet të kemi iluzione. Sulmi ndaj Iranit nuk lindi nga qëllimi për të eksportuar demokracinë ose sundimin e ligjit në Persi, të mbajtur peng nga ajatollahët. Edhe pse Trump i është drejtuar aspiratave legjitime të miliona qytetarëve të guximshëm iranianë për t’u çliruar nga tirania, dhe megjithëse ky mund të jetë edhe rezultati përfundimtar i kësaj lufte, ai nuk u ndërmor me atë qëllim. Trump nuk është George W. Bush. Irani nuk është një Irak tjetër. E djathta e re amerikane është shumë nacionaliste, “Amerika e para” dhe e përqendruar te Maga për të angazhuar fuqi punëtore dhe burime ekonomike për një projekt kaq ambicioz dhe afatgjatë.
Objektivi i vërtetë strategjik i luftës, dhe gjithashtu justifikimi i saj i vetëm etik dhe politik, është të parandalojë që një fuqi tjetër e Lindjes së Mesme të pajiset me bombën atomike. Statusi bërthamor i Izraelit, sipas kësaj doktrine, duhet të mbetet unik në rajon, për të parandaluar që një luftë në shkallë të plotë të shpërthejë herët a vonë. Kjo është ajo që nënkupton Netanyahu kur flet për “një luftë për t’i dhënë fund të gjitha luftërave”. Interesat e shteteve islamike sunite të rajonit, nga Arabia Saudite deri te Emiratet, i garantojnë aleancës SHBA-Izrael sigurinë e veprimit me mbështetjen e tyre të konsiderueshme.
Regjimi i ajatollahëve po paguan për fajin e lig të armatosjes dhe shtytjes së Hamasit në masakrën e 7 tetorit për të parandaluar Arabinë Saudite të nënshkruajë Marrëveshjet e Abrahamit me Izraelin. Që atëherë, nuk është konsideruar më, nga Jerusalemi dhe Shtëpia e re e Bardhë që ndjek linjën e tij, si një partner i mundshëm negociues. Negociatat e zhvilluara për muaj të tërë, tani është e qartë, shërbyen vetëm për të përgatitur sulmin.
Por nuk e dimë nëse ai regjim do të rrëzohet nga “Tërbimi Epik” që vjen nga qielli mbi të. Mbi të gjitha, nuk e dimë se çfarë do të vijë më pas, edhe nëse do të shembet nën goditjet. Përgjigjet e këtyre pyetjeve do të vendosin nëse kjo luftë e fundit nga presidenti i Bordit të Paqes, i cili mburret se i ka dhënë fund tetë luftërave, ka kuptim për historinë apo vetëm për veten e tij. Nëse ai do ta shpallë të fituar kur të ketë rregulluar sondazhet e zgjedhjeve të brendshme, apo vetëm kur Irani të jetë i stabilizuar dhe paqësor. Ndoshta edhe duke e lënë atë në duart e të njëjtëve njerëz si më parë, por të detyruar nga lufta të pranojnë këshilla më të moderuara, sipas planit të Trump-it në stilin e Venezuelës.
Në të vërtetë, nëse nuk nis një proces i virtytshëm, të cilin struktura shoqërore dhe fetare e vendit dhe dobësia politike e opozitës së brendshme e bëjnë jashtëzakonisht të vështirë, rreziqet e mundshme të një zjarri më të madh mund të përkthehen në dëme të përhershme edhe për Perëndimin. Radhët e cisternave të naftës që presin në Ngushticën e Hormuzit, sulmet në atë cep të Perëndimit që është bërë tani Dubai, shpërthimi i dhunës kundër amerikanëve në Pakistan, na bëjnë të kuptojmë se rruga do të jetë e gjatë dhe dredha-dredha, dhe e mbushur me rrezik. Tiranicidi madje është lavdëruar në historinë e lashtë. Për sa kohë që nuk shkakton të këqija më të këqija: luftë civile ose tiranë më mizorë./ “Corriere della Sera”
