Shkup, 28 maj – Roaming-u i BE-së për Ballkanin Perëndimor po hyn në një fazë të re, pasi vendet anëtare të Unionit, praktikisht arritën një marrëveshje për të filluar negociatat për të hequr kostot shtesë të roaming-ut për qytetarët nga rajoni, përfshirë Maqedoninë. Sipas burimeve diplomatike, shtetet anëtare kanë rënë dakord në parim mbi qëndrimin e tyre mbi mandatin negociues dhe një marrëveshje e plotë pritet pasi dy shtete të tjera anëtare “të kontrollojnë detaje të caktuara teknike”, shkruan gazeta KOHA. Plani i BE-së është që ambasadorët e shteteve anëtare të miratojnë zyrtarisht mandatin negociues më 3 qershor, me vendimin që do të konfirmohet nga ministrat e BE-së një ditë më vonë.
Mbi këtë bazë, Komisioni Evropian do të hapë negociatat me partnerët në rajon. Brukseli pritet ta paraqesë iniciativën si një nga arritjet kryesore konkrete të pranimit të rajonit në Bashkimin Evropian në një samit të liderëve të BE-së dhe Ballkanit Perëndimor më 5 qershor në Tivat të Malit të Zi.
Kjo do t’i lejonte Komisionit Evropian të fillonte bisedimet dypalëshe me secilin vend të Ballkanit Perëndimor veçmas që në qershor.
Për Maqedoninë, kjo do të thotë që vendi është pjesë e paketës rajonale, por nuk do të thotë që roamingu me BE-në është hequr tashmë. Hapi tjetër do të jetë negocimi dhe përafrimi me rregullat evropiane në fushën e telekomunikacionit dhe roamingut. Komisioni Evropian më parë theksoi se procesi do të varet nga gatishmëria e secilit partner të Ballkanit Perëndimor për të lidhur një marrëveshje dypalëshe me BE-në dhe për t’u përafruar plotësisht me legjislacionin përkatës. Brukseli vlerëson jozyrtarisht se vendet e para në rajon mund të heqin roamingun me BE-në në gjysmën e parë të vitit 2027, nëse negociatat dhe harmonizimi teknik vazhdojnë pa pengesa të mëdha politike dhe teknike.
Kjo vjen pas uljes së arritur tashmë të kostove të roaming midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor, e cila filloi më 1 tetor 2023. Sipas Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal, çmimi për 1 GB të dhëna duhet të ulet gradualisht: nën 18 euro nga viti 2023, nën 14 euro nga viti 2026 dhe nën 9 euro nga viti 2028.
Ministri i Transformimit Dixhital, Stefan Andonovski, deklaroi se heqja e roamingut midis Bashkimit Evropian dhe Ballkanit Perëndimor varet nga dinamika e Unionit dhe sipas një skenari optimist, kjo mund të ndodhë më 1 janar 2027.
Shteti, tha ai, tashmë po harmonizon rregulloret me legjislacionin evropian, duke përfshirë katër direktiva dhe rregullore të BE-së, me qëllim që të mundësojë roaming më të lirë ose falas në të ardhmen. Ai gjithashtu theksoi se ndryshimet e fundit në Ligjin për Komunikimet Elektronike i janë dërguar Komisionit Evropian për një mendim, pas të cilit, pas një përgjigjeje pozitive, do të pasojë miratimi i tyre në Parlament.
Sipas ministrit, ndërkohë, po fillon edhe një proces negociatash midis BE-së dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor, me negociatorë të emëruar nga pala maqedonase. Nga ana tjetër, Roaming-u ka qenë prej kohësh një nga ato kufij të vegjël, por shumë të qartë që qytetarët i ndiejnë sapo kalojnë një kufi shtetëror. Nuk është simbolike, por mjaft praktike: një telefonatë që e shtyn, interneti që e fik, një mesazh që e dërgon vetëm nëse është e nevojshme. Kjo është arsyeja pse njoftimi se Bashkimi Evropian po hap rrugën për përfshirjen e Ballkanit Perëndimor në sistemin evropian “Roam like at Home”, nuk është lajm teknik i telekomunikacionit. Është një provë e vogël se sa mund të ndihet integrimi evropian në jetën e përditshme, përpara se të bëhet një formulë e madhe politike.
Në fund të shkurtit, Komisioni Evropian u kërkoi shteteve anëtare një mandat për të negociuar përfshirjen e Ballkanit Perëndimor në sistemin evropian që u lejon qytetarëve të përdorin telefonat celularë në BE pa kosto shtesë roaming. Komisioni Evropian nuk specifikoi një datë të saktë për përfundimin e roaming-ut, duke deklaruar se kjo do të varet nga progresi i negociatave dhe shpejtësia me të cilën Maqedonia dhe vendet e tjera miratojnë rregullat dhe ligjet e BE-së në fushën e telekomunikacionit dhe roaming-ut. Përvoja e Ukrainës dhe Moldavisë, të cilat iu bashkuan sistemit evropian të roaming-ut më 1 janar të këtij viti, tregon se i gjithë procesi zgjati midis gjashtë muajve dhe një viti, me të dy vendet që filluan nga një pozicion fillestar i ndryshëm, duke u mbështetur në marrëveshjet ekzistuese të pranimit në BE. (koha.mk)
