Një natë që duhej të ishte një festë verore u kthye në një prej ngjarjeve më të rënda të këtij sezoni turistik. Luis Miguel Varela Mendes, një turist i ri portugez, humbi jetën në Ksamil pas një konflikti në zonën e kompleksit “Principote”.
Ngjarja nuk mund të shihet thjesht si një tjetër kronikë kriminale. Ajo hap një pyetje shumë më të madhe për mënyrën se si po zhvillohet Riviera shqiptare. A po ndërtojmë një destinacion turistik të sigurt, apo një hapësirë ku luksi, alkooli, konfliktet dhe mungesa e kontrollit po bëhen pjesë e normalitetit?
“La Guerre”, festa javore me muzikë franceze që zhvillohej të hënave në “Principote”, kishte mbledhur turistë dhe pushues në një prej zonave më ekskluzive të bregdetit. Mes tyre ishte edhe 21-vjeçari portugez.
Sipas të dhënave të bëra publike deri tani, një konflikt ka nisur gjatë mbrëmjes dhe më pas situata është përshkallëzuar. Për ngjarjen është arrestuar 29-vjeçari Sokrat Vata, ndërsa hetimet janë shtrirë edhe te persona të tjerë që ndodheshin pranë vendit të ngjarjes.
Por ajo që e bën këtë histori edhe më shqetësuese është fakti se rasti nuk qëndron i izoluar nga problematikat e tjera që kanë shoqëruar zonat turistike.
Vetëm gjatë këtij sezoni, në Gjirin e Ksamilit, një aksident detar ku një mjet lundrues u përplas me një skaf të Policisë Kufitare i mori jetën 20-vjeçarit Albiano Kreçi, ndërsa persona të tjerë mbetën të plagosur.
Riviera që shitet dhe Riviera që përjetohet
Problemi nuk është vetëm një lokal, një roje sigurie, një turist apo një konflikt.
Problemi është se pas imazheve të luksit, jahteve, resorteve dhe plazheve private ekziston një realitet tjetër që duhet parë në sy që është siguria.
Një turist që vjen në Shqipëri nuk duhet të mendojë nëse do të përfshihet në një sherr në një klub nate. Nuk duhet të mendojë nëse mjeti që merr me qira është i regjistruar apo nëse drejtuesi i tij respekton rregullat. Nuk duhet të ketë frikë se një konflikt banal mund të përfundojë në tragjedi.
Sepse turizmi nuk është vetëm numri i turistëve që hyjnë në vend.
Është edhe mënyra se si ata largohen.
Nëse një i huaj hyn në Shqipëri si turist dhe nuk kthehet më në shtëpi, atëherë nuk kemi më thjesht një incident të sezonit. Kemi një dështim që duhet analizuar nga institucionet, bizneset dhe të gjithë ata që përfitojnë ekonomikisht nga turizmi.
Nga Rrjolli e Zvërneci te Saranda e Ksamili
Në vitet e fundit, bregdeti shqiptar është përballur me një seri ngjarjesh të rënda si: aksidente rrugore, incidente në det, zjarre, konflikte në ambiente nate dhe raste të shkeljes së rregullave të sigurisë.
Në aksin Sarandë–Ksamil, një aksident i rëndë i viteve të fundit ku humbën jetën dy turistë italianë solli edhe pezullimin e shefit të Policisë Rrugore të Sarandës dhe nisjen e një hetimi disiplinor për menaxhimin e sigurisë rrugore gjatë sezonit turistik.
Ndërkohë, ngjarjet e fundit në Ksamil tregojnë se problematika nuk është vetëm rrugore.
Është edhe detare.
Është edhe kriminale.
Është edhe ajo që ndodh pas dyerve të lokaleve dhe resorteve, aty ku përballë njëri-tjetrit takohen pushuesit, bizneset, rojet private dhe strukturat shtetërore.
Dhe pikërisht këtu lind pyetja: kush kontrollon atë që ndodh në këto hapësira?
Mikpritja nuk është slogan
Shqipëria ka një histori të gjatë me mikpritjen.
“Shpija e shqiptarit asht e Zotit dhe e mikut”, thuhet në traditën e vjetër shqiptare.
Por sot mikpritja duhet të jetë më shumë se një frazë që përdoret në fushatat turistike.
Mikpritja është siguri.
Është respekt.
Është përgjegjësi.
Është të sigurohesh që një turist që hyn në një lokal, në një hotel, në një plazh apo në një mjet lundrues të dalë prej aty i sigurt.
Luis Miguel Varela Mendes erdhi në Shqipëri për pushime. Në vend që të kthehej në Portugali me kujtime nga Riviera shqiptare, familja e tij mori lajmin më të rëndë të mundshëm.
Dhe kjo duhet të na bëjë të ndalemi.
Sepse Riviera shqiptare nuk mund të bëhet një hapësirë ku luksin e kemi modernizuar, por sigurinë e kemi lënë pas.
Nuk mund të pranojmë që historitë me “cuba”, sherre, armë, thika, aksidente dhe shkelje të rregullave të bëhen pjesë e peizazhit turistik.
Sepse në fund të fundit, pyetja nuk është vetëm sa turistë erdhën këtë verë.
Pyetja është: Sa të sigurt ishin?
Dhe mbi të gjitha: Çfarë po fitojmë nga Riviera që po ndërtojmë dhe çfarë po humbasim rrugës?
