Diferencat e mëdha mes parashikimeve dhe rezultateve të zgjedhjeve kanë hapur debat mbi besueshmërinë e sondazheve. Forcimi i Likud-it dhe pjesëmarrja e lartë e votuesve arabë ishin dy nga zhvillimet që vunë në provë institutet e opinionit...Pse exit poll-et e zgjedhjeve në Izrael dhanë rezultate kaq të ndryshme dhe si arriti partia Likud e Benjamin Netanyahut të siguronte më shumë mandate nga sa parashikonin sondazhet? Këto janë pyetjet që po përpiqen t’u përgjigjen ekspertët e opinionit publik, ndërsa numërimi i votave vazhdon.
Në orën 22:00 të së martës, menjëherë pas mbylljes së qendrave të votimit, gjashtë televizione izraelite publikuan exit poll-et e tyre. Por parashikimet ndryshonin ndjeshëm.
Channel 12, Channel 13 dhe Kan 11 i dhanë bllokut të Netanyahut 50 mandate, i24NEWS parashikoi 55, Channel 16 i dha 53, ndërsa Channel 14 plot 60 mandate.
Diferencat u shfaqën edhe në rezultatet e partive të veçanta. Rasti më domethënës ishte Likud-i.
Në sondazhin e fundit të Channel 13, të publikuar më 23 tetor, partia e Netanyahut kishte vetëm 19 mandate. Në exit poll-in fillestar të po këtij televizioni, parashikimi u rrit në 25 mandate dhe më pas në 27 gjatë natës. Sipas rezultateve reale të deritanishme, Likud-i siguron 26 vende në Kneset.
“Forcimi i Likud-it ishte diçka që nuk e kishim parë në sondazhe. Nuk e identifikuam në asnjë fazë”, pranoi Shmuel Rosner, sondazhues i Channel 13.
Sipas tij, zgjedhjet sollën dy surpriza kryesore: rezultatin më të fortë të Likud-it dhe epërsinë relative të bllokut qeverisës ndaj opozitës.
Megjithatë, Rosner theksoi se sondazhet kishin identifikuar disa prirje të tjera, përfshirë pjesëmarrjen e lartë të votuesve arabë, dobësimin e partive ultraortodokse dhe mundësinë që asnjëri prej dy blloqeve kryesore të mos arrinte shumicën prej 61 mandatesh.
Ai pranoi se gabimi në vlerësimin e Likud-it kërkon një analizë të hollësishme të metodologjisë së përdorur.
“Duhet fillimisht të kuptojmë çfarë ndodhi, nëse pati një problem dhe cili ishte ai. Më pas mund të bëjmë korrigjimet e nevojshme”, deklaroi Rosner.
Një qëndrim tjetër mbajti Tzuriel Sharon, themelues i kompanisë Direct Polls, e cila realizoi sondazhet dhe exit poll-in e i24NEWS.
Sharon deklaroi se ishte i bindur për saktësinë e vlerësimeve të tij, pasi rezultatet përputheshin me prirjet që kompania kishte vërejtur gjatë fushatës.
Ai ia atribuoi këtë besim metodologjisë teknologjike të kompanisë dhe kontaktit të drejtpërdrejtë me grupe të ndryshme të shoqërisë izraelite.
Një nga faktorët që ndikoi në parashikime ishte pjesëmarrja veçanërisht e lartë e votuesve arabë.
Sipas Sharonit, megjithëse sondazhuesit prisnin një mobilizim të madh të këtij elektorati, përmasat e pjesëmarrjes i befasuan.
Ai shpjegoi se pjesëmarrja ndikon drejtpërdrejt në peshën që institutet u japin grupeve të ndryshme të popullsisë gjatë përllogaritjes së rezultateve. Ndryshe nga sondazhet parazgjedhore, exit poll-et mund të mbështeten edhe në të dhënat reale të pjesëmarrjes që publikohen gjatë ditës së votimit.
Për këtë arsye, Sharon argumentoi se sondazhuesit duhet të jenë në gjendje t’i përshtatin përllogaritjet në kohë reale.
Diferencat mes televizioneve kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi besueshmërinë e industrisë së sondazheve. Megjithatë, Sharon kundërshtoi idenë se gabimet e disa instituteve nënkuptojnë dështimin e të gjithë sektorit.
Sipas tij, kompanitë që dhanë parashikime të pasakta duhet të analizojnë metodologjinë e tyre, ndërsa pasojat e kësaj nate zgjedhore mund të ndikojnë edhe në marrëdhënien mes mediave dhe instituteve të opinionit.
Pavarësisht dallimeve në parashikime, rezultatet tregojnë se asnjëri prej dy blloqeve kryesore nuk ka siguruar një shumicë të qartë parlamentare.
Sharon vlerëson se Izraeli mund të shmangë zgjedhjet e reja përmes formimit të një koalicioni me përbërje të ndryshme nga qeveria aktuale.
Për sondazhuesit, ndërkohë, pyetja kryesore mbetet se përse një pjesë e anketave nuk arriti të identifikonte mbështetjen reale për Likud-in, një diferencë që ndryshoi ndjeshëm pamjen e garës elektorale.
