Nga Greqia dhe Franca deri në Indi, Nepal dhe Brazil, të rinjtë po organizojnë protesta për strehim të përballueshëm, arsim më cilësor, siguri ekonomike dhe përgjegjshmëri institucionale. Megjithëse kërkesat ndryshojnë nga një vend në tjetrin, lëvizjet kanë një synim të përbashkët: pjesëmarrje më të madhe në vendimet që përcaktojnë të ardhmen e tyre.
Nga India në Greqi dhe Francë, të rinjtë po dalin në rrugë për të kërkuar kushte më të mira jetese, siguri ekonomike dhe transparencë më të madhe nga institucionet. Kriza e strehimit, korrupsioni, dhuna me bazë gjinore dhe cilësia e shërbimeve publike janë ndër çështjet kryesore që kanë nxitur mobilizimin e tyre.
Në Athinë, një grup të rinjsh ngritën çadra në sheshin Sintagma, përpara ndërtesës së Parlamentit grek, për të protestuar kundër kostos së lartë të strehimit studentor. Në Madrid, të rinjtë kanë organizuar kampe proteste në sheshet qendrore dhe marshime për të kërkuar qira më të përballueshme.
Ndërkohë, Nepali, Maroku dhe Indonezia kanë përjetuar protesta kundër korrupsionit dhe politikave që demonstruesit i konsiderojnë të padrejta. Në Francë, nxënësit dhe studentët kërkojnë përmirësimin e sistemit arsimor.
Gjenerata Z, e cila përfshin kryesisht personat e lindur nga fundi i viteve 1990 deri në fillim të viteve 2010, po luan një rol të rëndësishëm në këtë valë mobilizimesh ndërkombëtare.
Megjithëse kërkesat ndryshojnë sipas vendeve, shumë prej tyre lidhen me probleme të përbashkëta, si rritja e kostos së jetesës, mundësitë e kufizuara të punësimit, çmimet e larta të banesave dhe siguria personale.
Sipas analizave të organizatës ndërkombëtare CIVICUS, protestat e të rinjve janë intensifikuar gjatë viteve të fundit. Rrjetet sociale kanë ndihmuar në organizimin e demonstratave dhe përhapjen e kërkesave të protestuesve.
Në disa raste, mobilizimet kanë sjellë tërheqje nga politika të caktuara ose ndryshime në qeverisje. Megjithatë, largimi i një zyrtari apo anulimi i një mase nuk garanton zgjidhjen e problemeve që kanë nxitur protestat.
Evropa: Kriza e strehimit dhe arsimi në qendër të protestave
Në Greqi, më 13 tetor 2026, studentët ngritën çadra në sheshin Sintagma të Athinës për të kundërshtuar rritjen e kostos së jetesës dhe mungesën e strehimit studentor me çmime të përballueshme.
Ata kërkuan uljen e qirave, shtimin e konvikteve dhe mbështetje më të madhe financiare për studentët që ndjekin universitetin larg vendbanimit të tyre.
Kostoja e strehimit është kthyer në një pengesë serioze për aksesin në arsimin e lartë. Sipas medias greke Marie Claire, këtë vit 400 studentë të pranuar në Universitetin e Patrës nuk u regjistruan në fakultetet përkatëse, pasi familjet e tyre nuk mund të përballonin shpenzimet e qirasë.
Situata paraqitet e ngjashme edhe në Spanjë.
Në fund të shtatorit, qindra demonstrues ngritën çadra në sheshin Puerta del Sol të Madridit, duke kërkuar masa kundër krizës së strehimit.
Protestat morën hov pas dëbimit nga banesa të 87-vjeçares Mari Carmen Abascal, e cila kishte jetuar aty për rreth 70 vjet. Rasti i saj u kthye në simbol të vështirësive që përballojnë qiramarrësit për shkak të rritjes së çmimeve.
Demonstruesit kërkojnë mbrojtje nga dëbimet, kufizimin e rritjeve të tepruara të qirave dhe shtimin e banesave me çmime të përballueshme. Kjo krizë prek veçanërisht të rinjtë, të cilët e kanë gjithnjë e më të vështirë të jetojnë në mënyrë të pavarur.
Në Bruksel, kryeqytetin e Belgjikës, studentët kanë protestuar prej disa javësh kundër tarifave të regjistrimit në universitete.
Policia përdori gaz lotsjellës dhe autobote me ujë nën presion për të shpërndarë demonstruesit. Sipas autoriteteve policore, disa protestues hodhën sende drejt efektivëve dhe ndezën zjarre.
Në Lisbonë, kryeqytetin e Portugalisë, dhjetëra mijëra qytetarë, sipas vlerësimeve të raportuara, marshuan kundër çmimeve të larta, pagave të ulëta dhe vështirësive për të siguruar strehim në qytetet e mëdha.
Që nga viti 2017, çmimet e banesave në Portugali janë më shumë se dyfishuar, ndërsa qiratë për kontratat e reja kanë shënuar rritje pothuajse të ngjashme.
Edhe Italia është përfshirë nga protesta kundër luftërave dhe rritjes së kostos së jetesës, krahas mobilizimeve të nxënësve dhe studentëve për arsimin.
Një pjesë e të rinjve protestues kundërshtojnë gjithashtu politikat e qeverisë së djathtë të kryeministres Giorgia Meloni.
Më 16 tetor, nxënës në mbarë Italinë organizuan demonstrata për kushtet në shkolla. Paralelisht, sindikatat e mësuesve kërkuan rritje pagash dhe punësimin e personelit të ri arsimor.
Francë: Nxënësit dhe studentët kërkojnë reforma në arsim
Franca po përballet prej rreth një muaji me protesta të nxënësve dhe studentëve, të cilët kërkojnë përmirësimin e kushteve në institucionet arsimore.
Demonstratat e 6 dhe 13 tetorit shënuan momentet kryesore të mobilizimit, duke mbledhur dhjetëra mijëra pjesëmarrës.
Sipas raportimit të Marie Claire, më shumë se 100 shkolla në Francë ndodhen nën kontrollin e nxënësve protestues.
Kërkesat përfshijnë përmirësimin e kushteve të mësimdhënies, zëvendësimin e mësuesve që mungojnë, riparimin e ndërtesave shkollore dhe ndryshime në sistemin arsimor.
Në protesta janë përfshirë edhe shkolla private që kanë marrëdhënie të pjesshme kontraktuale me sistemin publik.
Gjatë katër javëve të fundit, ministrat përgjegjës kanë zhvilluar takime me organizatat e nxënësve, por palët nuk kanë arritur ende një zgjidhje.
Përdorimi i forcës policore ndaj demonstruesve të rinj ka shkaktuar gjithashtu reagime.
Media greke sjell në vëmendje protestat e ngjashme të vitit 1990 në Francë, të cilat përfunduan pasi qeveria vendosi të akordonte 4.5 miliardë franga franceze për arsimin.
Ky precedent historik tregon rëndësinë e masave konkrete financiare dhe institucionale për trajtimin e kërkesave të protestuesve.
Indi: Gratë e reja kërkojnë më shumë siguri dhe mbrojtje nga dhuna
Në Indi, protestat kundër dhunës seksuale dhe për sigurinë e grave vazhdojnë të jenë pjesë e rëndësishme e debatit publik.
Studentë dhe studente kanë marrë pjesë në demonstrata duke kërkuar mbrojtje më efektive, trajtim më të mirë të denoncimeve dhe përgjegjësi për personat që kryejnë akte dhune.
Për gratë e reja, çështja nuk kufizohet vetëm te ndëshkimi i autorëve të veprave penale.
Ato kërkojnë gjithashtu të drejtën për të lëvizur të sigurta, për të studiuar dhe për të punuar pa u përballur me ngacmime apo frikë në jetën e përditshme.
Protestat synojnë të rrisin presionin ndaj autoriteteve për të hetuar denoncimet dhe për të garantuar reagim të qëndrueshëm institucional.
Brazil: Të rinjtë kërkojnë arsim publik, të drejta në punë dhe mbrojtje të demokracisë
Në Brazil, studentët dhe organizatat rinore po marrin pjesë në demonstrata që lidhen me arsimin publik, të drejtat e punonjësve dhe mbrojtjen e institucioneve demokratike.
Një nga kërkesat kryesore është forcimi i sistemit arsimor publik dhe mbrojtja e të drejtave sociale.
Protestuesit kërkojnë gjithashtu shkurtimin e javës së punës dhe heqjen e modelit që parashikon gjashtë ditë pune dhe vetëm një ditë pushim.
Paralelisht, organizatat mjedisore dhe aktivistët e rinj po mobilizohen për mbrojtjen e Amazonës dhe përballimin e krizës klimatike.
Këto kërkesa pasqyrojnë shqetësimin e të rinjve për kushtet mjedisore dhe ekonomike në të cilat do të jetojnë brezat e ardhshëm.
Nepal: Protestat kundër korrupsionit sollën dorëheqjen e kryeministrit
Vala e protestave rinore në disa vende kishte nisur që gjatë vitit 2025.
Në Nepal, mobilizimet masive filluan pas vendimit të qeverisë për të ndaluar funksionimin e 26 platformave të rrjeteve sociale.
Masa shkaktoi kundërshtime të forta në një periudhë kur pakënaqësia ndaj korrupsionit dhe privilegjeve të politikanëve ishte tashmë e lartë.
Protestat u zgjeruan shpejt përtej çështjes së aksesit në internet.
Të rinjtë kërkuan ndryshime në qeverisje, më shumë transparencë dhe llogaridhënie nga institucionet.
Ndërhyrjet për shtypjen e demonstratave shkaktuan viktima dhe të plagosur, ndërsa kriza politike çoi në dorëheqjen e kryeministrit.
Serbi dhe Marok: Kërkesa për përgjegjësi institucionale dhe shërbime publike më të mira
Në Serbi, shembja e strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad, në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona, nxiti protesta të mëdha studentore.
Demonstruesit kërkuan identifikimin e përgjegjësve dhe hetimin e dyshimeve për korrupsion dhe shkelje në realizimin e projekteve publike.
Studentët e kthyen këtë ngjarje në një çështje më të gjerë të përgjegjësisë institucionale dhe transparencës në administrimin e fondeve publike.
Në Marok, protestat e vitit 2025 u përqendruan te gjendja e spitaleve, shkollave dhe mënyra e shpërndarjes së shpenzimeve shtetërore.
Të rinjtë kundërshtuan mungesat në shërbimet bazë dhe kërkuan rritjen e financimeve për shëndetësinë dhe arsimin.
Një brez që kërkon të ndikojë në vendimmarrje
Megjithëse protestat në Evropë, Azi, Afrikë dhe Amerikën Latine kanë shkaqe dhe rrethana të ndryshme, ato tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e të rinjve kërkojnë rol më aktiv në jetën publike.
Për disa, përparësi është sigurimi i një banese me qira të përballueshme. Për të tjerë, përmirësimi i arsimit, mbrojtja nga dhuna, lufta kundër korrupsionit apo garantimi i të drejtave në punë.
Rrjetet sociale po ndihmojnë në koordinimin e këtyre lëvizjeve dhe në përhapjen e mesazheve të tyre përtej kufijve kombëtarë.
Megjithatë, rezultatet e protestave ndryshojnë sipas vendeve. Edhe kur autoritetet tërhiqen nga vendime të caktuara ose ndodhin ndryshime politike, problemet ekonomike dhe shoqërore që kanë nxitur mobilizimet mund të vazhdojnë.
Në thelb, këto lëvizje pasqyrojnë kërkesën e Gjeneratës Z për kushte më të mira jetese, institucione më të përgjegjshme dhe mundësi reale për të ndikuar në vendimet që përcaktojnë të ardhmen e saj./ Marie Claire Greece
