Burime të cituara nga The New York Times mbështesin raportimet se presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe e kishte paralajmëruar kryeministrin izraelit për mundësinë e një sulmi të madh të Hamasit. Sipas gazetës amerikane, shqetësimet për marrëdhëniet me Arabinë Saudite dhe vlerësimi i situatës në Gaza ndikuan në qëndrimin e qeverisë izraelite…
Rreth dhjetë ditë para përvjetorit të tretë të sulmit të 7 tetorit 2023 dhe një muaj para zgjedhjeve për qeverinë e re të Izraelit, debati mbi përgjegjësinë për dështimin në parandalimin e sulmit të Hamasit mbetet një çështje e rëndësishme në politikën izraelite.
Kryeministri Benjamin Netanyahu, i cili synon një mandat të 7-të, ua ka atribuar një pjesë të përgjegjësisë zyrtarëve të sigurisë. Kritikët e tij, nga ana tjetër, argumentojnë se edhe kryeministri duhet të mbajë përgjegjësi personale për faktin se Izraeli nuk arriti të parandalonte sulmin.
Debati mori përmasa të reja pasi gazeta izraelite Haaretz raportoi në shtator se presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, e kishte paralajmëruar privatisht Netanyahun se Hamasi mund të përgatiste një sulm të madh.
Netanyahu i ka mohuar kategorikisht këto raportime. Megjithatë, sipas The New York Times, dy burime kanë mbështetur versionin e publikuar nga Haaretz. Njëri prej tyre tha se kishte biseduar me Sheikh Mohammedin, ndërsa një burim tjetër tha se ishte informuar nga një person që kishte dijeni për telefonatën mes dy udhëheqësve.
Sipas këtyre burimeve, presidenti i Emirateve e kishte informuar Netanyahun se Hamasi po shqyrtonte mundësinë e një sulmi të madh. Megjithatë, paralajmërimi nuk iu përcoll drejtuesve të aparatit izraelit të sigurisë, sipas pesë ish-zyrtarëve të lartë izraelitë të cituar në raportim.
The New York Times shkruan se më 1 tetor 2023, vetëm disa ditë pas telefonatës së raportuar, Netanyahu zhvilloi një takim me drejtuesit e sigurisë për situatën e përgjithshme në Rripin e Gazës. Sipas procesverbalit të takimit të shqyrtuar nga gazeta amerikane, kryeministri nuk e përmendi paralajmërimin e Emirateve.
Në vend të kësaj, Netanyahu tha se objektivi duhej të ishte ruajtja e qetësisë në Gaza. Sipas të njëjtit procesverbal, ai kundërshtoi propozimet e disa zyrtarëve të sigurisë për të shqyrtuar sulme ushtarake kundër drejtuesve të lartë të Hamasit në Gaza, të cilët merrnin informacione për sulmet kundër izraelitëve në Bregun Perëndimor.
Marrëdhëniet me Arabinë Saudite
Sipas The New York Times, gjatë të njëjtit takim Netanyahu argumentoi se një operacion ushtarak izraelit në Gaza mund të dëmtonte perspektivën e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike mes Izraelit dhe Arabisë Saudite. Në atë periudhë, kryeministri izraelit besonte se një marrëveshje e tillë ishte afër.
Sheikh Mohammed, sipas raportimit, e kishte telefonuar Netanyahun në fund të shtatorit 2023 për t’i përcjellë informacionin se Hamasi po planifikonte një sulm.
Personat që kishin dijeni për paralajmërimin thanë se informacioni nuk ishte specifik. Nuk ishte e qartë nëse bëhej fjalë për një sulm me raketa ndaj Izraelit apo për përgatitjen e një inkursioni tokësor përmes kufirit.
Gjithashtu mbetet e paqartë se cili ishte burimi fillestar i informacionit që presidenti i Emirateve i përcolli Netanyahut dhe nëse gjatë telefonatës dy udhëheqësit diskutuan edhe çështje të tjera.
Sulmi i 7 tetorit
Më 7 tetor 2023, luftëtarë të Hamasit dhe grupeve aleate depërtuan nga Gaza në jug të Izraelit. Sipas shifrave të cituara në artikull, rreth 1.200 persona u vranë dhe afërsisht 250 të tjerë u morën peng.
Pas publikimit të raportimit të Haaretz, Netanyahu deklaroi se nuk kishte marrë asnjë telefonatë paralajmëruese nga Sheikh Mohammed. Ai tha gjithashtu se, nëse Emiratet do të kishin pasur informacione të tilla, ato do t’i ishin përcjellë Izraelit përmes kanaleve të shërbimeve të inteligjencës.
Megjithatë, sipas një personi me dijeni për një bisedë të mëvonshme, Sheikh Mohammed e diskutoi telefonatën e shtatorit 2023 me drejtorin e atëhershëm të CIA-s, William Burns.
Burimi i cituar në raportim thotë se presidenti i Emirateve i kishte treguar Burns se kishte telefonuar Netanyahun për t’i përcjellë informacion mbi një kërcënim të mundshëm për dhunë në Bregun Perëndimor ose në Rripin e Gazës, të lidhur me planet e Hamasit.
Raportimet vendosin sërish në qendër të debatit pyetjen se çfarë informacioni kishte udhëheqja izraelite përpara 7 tetorit, si u vlerësua ai informacion dhe nëse duhej t’u ishte përcjellë strukturave të sigurisë. Netanyahu i kundërshton pretendimet se kishte marrë paralajmërimin e përshkruar nga burimet e cituara nga Haaretz dhe The New York Times.
