Tri kompani të mëdha ndërprenë partneritetet me futbollistin, ndërsa televizioni shtetëror pezulloi transmetimin e ndeshjeve të La Ligës dhe hoqi reklamat ku shfaqej francezi...Kylian Mbappé nuk ka nevojë për Topin e Artë; atij i mjafton të ushtrojë pushtetin e tij të pakufizuar. Në fund të fundit, një diktatori i mjafton të japë urdhra. Kaq. Dhe Mbappé është një udhëheqës i pakompromis, një autokrat i paskrupullt. Ose, më saktë, kështu thonë rrjetet sociale, në atë humnerë të errët që është humori i tifozëve të futbollit në vitin 2026.
Prej disa ditësh, në internet po qarkullon një fragment nga një emision televiziv francez. Mbappé u pyet se cili nga imazhet humoristike që qarkullonin për të e bënte të qeshte më shumë dhe ai u përgjigj: “Kur bënë një video me një person, mendoj se ishte një diktator kinez, dhe i vendosën fytyrën e tij”. Diktatori kinez për të cilin bëhej fjalë ishte pikërisht Mao Ce Duni, pa asnjë dyshim.
Në Kinë, kjo nuk u prit mirë. Tri kompani të mëdha ndërprenë partneritetet me futbollistin, ndërsa televizioni shtetëror pezulloi transmetimin e ndeshjeve të La Ligës dhe hoqi reklamat ku shfaqej francezi. Hashtagu për ndërprerjen e bashkëpunimit me Dongpeng, një kompani pijesh energjike, u bë tema më e diskutuar në Weibo. Kjo ndodhi edhe për faktin se, gjatë Kupës së Botës verën e kaluar, Mbappé i kishte reklamuar pijet e kompanisë në Kinë në çdo mënyrë të mundshme, përfshirë edhe imazhet e krijuara me inteligjencë artificiale.
Dongpeng shpalli një politikë të “tolerancës zero” ndaj sjelljeve që fyejnë ndjenjat kombëtare. Mengniu dhe Shanghai Milkground, dy kompani të produkteve të qumështit, njoftuan se do të ndërprisnin çdo bashkëpunim “me efekt të menjëhershëm”. Deklaratat e Mbappé u dënuan edhe nga Shoqata Kineze e Futbollit (CFA), e cila bëri të ditur se kishte “ndërmarrë menjëherë hapa diplomatikë vendimtarë ndaj Real Madridit”, duke kërkuar që klubi të kërkonte falje zyrtarisht dhe publikisht.
Dhe ndjesa zyrtare dhe publike erdhi. “Real Madridi dëshiron t’i kërkojë falje popullit kinez për çdo shqetësim që mund të kenë shkaktuar fjalët e lojtarit tonë Kylian Mbappé. Klubi ynë ka respekt të thellë për Kinën, historinë, kulturën dhe popullin e saj, si dhe për miliona tifozë kinezë që e duan dhe e admirojnë Real Madridin”, thuhet në deklaratën zyrtare të klubit, e cila shpreh një respekt pothuajse të tepruar.
Edhe zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, foli për një “kundërshtim të njëzëshëm” të fjalëve që lëndojnë popullin kinez.
Me Maon nuk bëhet shaka. Mbappé e mësoi këtë në mënyrën më të vështirë, në kuptimin e plotë të fjalës. Ai kërkoi falje për një koment që e kishte bërë me shumë lehtësi: “Gjatë një interviste të fundit, reagova ndaj një imazhi që më paraqiste mua. Komenti im ishte i papërshtatshëm dhe tani e kuptoj se ka lënduar shumë njerëz në Kinë dhe në komunitetet kineze në mbarë botën. U kërkoj falje të gjithë atyre që janë mërzitur nga fjalët e mia.” Ai shtoi se ka “respekt të thellë” për popullin kinez dhe historinë e tij.
Edhe Javier Tebas, presidenti i La Ligës, kërkoi falje, i shqetësuar se komentet e futbollistit mund të dëmtonin marrëdhëniet me Kinën dhe “më shumë se njëzet klubet” e ligave profesioniste spanjolle. Në vend të dëmit moral, në qendër të vëmendjes është frika për interesat ekonomike që rrezikohen.
Duke iu referuar një postimi të Sid Lowe, gazetarit të The Guardian që prej vitesh mbulon kampionatin spanjoll, duhet të pyesim se për çfarë po kërkon falje saktësisht Mbappé. Ai iu përgjigj rastësisht një pyetjeje qesharake, duke përmendur një imazh humoristik që qarkullonte për të. Sigurisht, mund të diskutohet nëse shakaja ishte me vend, por nuk pati asnjë sulm ndaj popullit kinez, asnjë provokim politik dhe asnjë fushatë kundër Kinës. Dhe, mbi të gjitha, askush nuk ka interes të prishë kontrata shumëmilionëshe për një koment të tillë. As kompanitë që investojnë në tregun kinez, as La Liga, e cila shet të drejtat e transmetimit të ndeshjeve të saj, dhe as partnerët tregtarë që përfitojnë nga këto marrëdhënie. Megjithatë, të gjithë nxitojnë të kërkojnë falje, të dënojnë dhe të distancohen, sikur rreziku më i madh të ishte të mos shfaqnin zemërim të mjaftueshëm. A kemi vërtet frikë nga një efekt domino që nis me rrahjen e krahëve të një fluture në Twitter dhe përfundon në një incident diplomatik mes Real Madridit dhe Kinës?
Ata që e njohin botën digjitale të tifozëve të futbollit e kanë hasur prej kohësh versionin diktatorial të Mbappé. Madje, kjo shkon përtej kufijve të absurdit. Fytyra e tij është vendosur mbi atë të Maos, Kim Jong Unit apo Stalinit; në video të tjera, ai i përzë nga dhoma e zhveshjes bashkëlojtarët që nuk janë në nivelin e tij. Natyrisht, bëhet fjalë për nivelin futbollistik. Mjafton një gabim me Real Madridin ose kombëtaren franceze që interneti të vërë në skenë një hakmarrje.
Pas fitores 4-1 të Francës ndaj Norvegjisë në Kupën e Botës, për shembull, një video tregonte Ousmane Dembélé duke festuar tregolëshin e tij të parë me kombëtaren, ndërsa Mbappé e vështronte i tërbuar. Më pas, ai i afrohej, i vendoste dorën mbi shpatull dhe i thoshte: “Punë e shkëlqyer”. Pastaj, me një ton më kërcënues, shtonte: “Mos e bëj më kurrë”.
Karikatura është groteske, megjithëse jo krejtësisht pa bazë. Prej vitesh, Mbappé konsiderohet një figurë me ndikim të madh kudo që shkon. Në vitin 2022, u përfol se Paris Saint-Germain e kishte shkarkuar drejtorin sportiv Leonardo, pjesërisht me kërkesë të tij. Gjatë negociatave për rinovimin e kontratës, ai i rriti kërkesat në përputhje me statusin e tij, duke siguruar pagën më të lartë në historinë e futbollit evropian, me një pagë bazë prej 72 milionë eurosh bruto në vit, si dhe fuqi vendimmarrëse për shumë çështje që lidheshin me skuadrën. Ai kërcënoi vazhdimisht se mund të transferohej te Real Madridi në çdo moment.
Transferimi ndodhi në verën e vitit 2024. Mbappé iu bashkua një skuadre që sapo kishte fituar Ligën e Kampionëve dhe, sipas raportimeve të ndryshme, ndryshoi ekuilibrat në dhomën e zhveshjes. Ai shënoi shumë gola, por në dy sezonet e tij të para nuk erdhën trofetë e pritur. Katër trajnerë janë ndërruar njëri pas tjetrit në qendrën stërvitore Valdebebas, deri tani me pak sukses.
Në një intervistë për L’Équipe, Mbappé tha se e vlerësonte humorin e këtyre imazheve, por njëkohësisht ishte i shqetësuar për mënyrën e shkujdesur me të cilën përmendeshin figura përgjegjëse për mizori historike. Është një shqetësim i kuptueshëm: tani, një shaka për njërin prej këtyre imazheve ka shkaktuar një krizë tregtare me vlerë miliona dollarë. Edhe diktatori mund të përfundojë në bankën e të akuzuarve.
Kina nuk është e panjohur për reagime të tilla kur një figurë e njohur e sportit botëror thotë diçka që nuk i pëlqen. Në vitin 2019, ishte radha e NBA-së, gjatë turneut të Los Angeles Lakers dhe Brooklyn Nets në Kinë. Daryl Morey, në atë kohë drejtor i përgjithshëm i Houston Rockets, publikoi një postim në Twitter në solidaritet me protestuesit e Hong Kongut: “Luftoni për lirinë. Mbështesni Hong Kongun”. Shtatë fjalë mjaftuan për të prishur shumë kontrata. Televizioni shtetëror pezulloi transmetimin e ndeshjeve të NBA-së, federata kineze e basketbollit ndërpreu marrëdhëniet me Rockets, ndërsa sponsorët dhe partnerët tregtarë u tërhoqën. Liga u gjend mes lirisë së shprehjes dhe një tregu që i siguronte të ardhura të mëdha. Në deklaratën e parë zyrtare, NBA pranoi se postimi kishte “fyer thellësisht” miqtë dhe tifozët kinezë. Dy ditë më vonë, komisioneri Adam Silver mbrojti lirinë e shprehjes.
Edhe LeBron James e cilësoi Morey-n “të painformuar” dhe “të pavetëdijshëm për situatën”. Ai tha se postimi në Twitter mund të dëmtonte shumë njerëz, edhe financiarisht, dhe më pas sqaroi se po u referohej pasojave, jo përmbajtjes së tij. Nuk ishte një qëndrim që i shkonte për shtat një sportisti të mësuar të mbante qëndrime publike për të drejtat civile. Silver, pas një reagimi fillestar pajtues, më vonë mbrojti lirinë e shprehjes; megjithatë, LeBron zgjodhi të distancohej nga Morey.
Rasti u kthye menjëherë në një shembull të vështirësisë për të pajtuar parimet me interesat ekonomike kur vihet në rrezik tregu kinez, një treg tepër i madh për t’u shpërfillur. Për më tepër, Pekini fyhet lehtë dhe i toleron kritikat dhe talljet shumë më pak se çdo demokraci perëndimore, siç ndodhi kur vendosi të ndalonte Winnie the Pooh vetëm sepse përdoruesit e rrjeteve sociale kishin thënë se personazhi i ngjante presidentit Xi Jinping. Duke pasur parasysh sa të parëndësishme janë çështjet në fjalë, kjo duket pothuajse si një kompleks inferioriteti: po flasim për një superfuqi botërore që sillet sikur një shaka në rrjetet sociale mund t’ia cenojë prestigjin. Kështu, krenaria kombëtare përfundon duke u shfaqur si ndjeshmëri e tepruar. Dhe, për të treguar se nuk është në gjendje t’i tolerojë fyerjet, Kina arrin deri aty sa të ndërpresë marrëdhënie tregtare nga të cilat përfitojnë të dyja palët.
