Samiti historik me Donald Trump dhe Xi Jinping synonte t’i jepte presidentit rus statusin e një lideri që përcakton rendin botëror. Por sulmi ukrainas ndaj Urës së Kerçit, një prej simboleve kryesore të pushtetit të tij, nxjerr në pah kontrastin mes ambicieve gjeopolitike të Kremlinit dhe realitetit të luftës në Ukrainë…
Kjo javë duhej të shënonte kulmin e karrierës politike të Vladimir Putinit. Pas dekadash përpjekjesh për ta paraqitur Rusinë si një superfuqi globale, presidenti rus do të ulej më në fund në një tryezë historike me udhëheqësit e Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Samiti trepalësh, i parashikuar të zhvillohej të enjten në Shenzhen, do të ishte takimi i parë i këtij formati mes tri fuqive.
Mediat ruse e kishin përshkruar me entuziazëm këtë takim si një “Jaltë të re”, duke iu referuar konferencës së vitit 1945, kur Josif Stalini, Franklin Roosevelt dhe Winston Churchill diskutuan riorganizimin e Evropës në përfundim të Luftës së Dytë Botërore.
Por, Ukraina zgjodhi pikërisht këtë moment për të goditur një nga projektet më të rëndësishme simbolike të Putinit: Urën e Kerçit, që lidh Rusinë me gadishullin e aneksuar të Krimesë. Gjatë natës, operatorët ukrainas të dronëve shkatërruan një segment prej 27 metrash të urës, duke e bërë të papërdorshme lidhjen kryesore tokësore mes Rusisë dhe Krimesë.
Dëmi, megjithatë, nuk kufizohet vetëm në infrastrukturë. Putin e përuroi personalisht urën në vitin 2018, duke drejtuar një kamion Kamaz mbi të. Projekti, me vlerë 3,7 miliardë dollarë, u kthye në një simbol të kontrollit rus mbi Krimenë pas aneksimit të saj në vitin 2014.
Ura, që përfshin lidhje rrugore dhe hekurudhore, shërbeu gjithashtu si një arterie ekonomike dhe logjistike për gadishullin.
Që nga nisja e pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës, ajo ka qenë objektiv i vazhdueshëm i sulmeve ukrainase. Një nga goditjet më të njohura ndodhi në tetor 2022, kur një shpërthim kamioni, si pasojë e një operacioni të organizuar nga Shërbimi i Sigurisë së Ukrainës, dëmtoi rëndë urën në periudhën e ditëlindjes së Putinit.
Goditja e fundit, pikërisht përpara një samiti me rëndësi të veçantë për presidentin rus, merr kështu edhe një dimension politik. Putin e propozoi vetë takimin trepalësh gjatë një bisede telefonike me Donald Trump muajin e kaluar.
Presidenti amerikan reagoi pa ndonjë entuziazëm të veçantë, duke deklaruar se do të merrte pjesë nëse presidenti Xi Jinping dëshironte organizimin e samitit. Trump theksoi gjithashtu se takimi nuk synonte një marrëveshje të ngjashme me atë të Jaltës për ndarjen e zonave të ndikimit në Ukrainë. Ai deklaroi se diskutimet do të përqendroheshin te armët bërthamore dhe çarmatimi bërthamor.
Edhe qëndrimi i Kinës, ka qenë i rezervuar. Pekini e konfirmoi zyrtarisht takimin vetëm një ditë përpara zhvillimeve të përshkruara në artikull.
Ndërkohë, presidenti gjerman Frank-Walter Steinmeier raportoi se Xi Jinping i kishte bërë të ditur se çështja e Ukrainës nuk do të diskutohej pa pjesëmarrjen e evropianëve, pasi konflikti ka natyrë evropiane dhe kërkon praninë e tyre në tryezën e negociatave.
Për Putinin, megjithatë, vetëm pjesëmarrja në të njëjtën tryezë me presidentët e Shteteve të Bashkuara dhe Kinës përbën një arritje të rëndësishme diplomatike.
Kremlini e konsideron këtë zhvillim si dëshmi se Rusia vazhdon të jetë një aktor i domosdoshëm në përcaktimin e arkitekturës ndërkombëtare të sigurisë, pavarësisht kostos së luftës në Ukrainë.
Sipas shifrave të publikuara, Rusia ka humbur më shumë se 450 mijë ushtarë të vrarë në luftime. Kjo shifër paraqitet si pretendim i burimit dhe jo si bilanc i verifikuar në mënyrë të pavarur.
Kontaktet e rregullta telefonike mes Putinit dhe Trumpit, si dhe takimet me Jared Kushner dhe Steve Witkoff, kanë krijuar, bindjen në Moskë se Kremlini ka fituar një pozicion më të favorshëm negociues.
Kjo bindje është shoqëruar me kërkesa gjithnjë e më të gjera nga pala ruse, përfshirë rikthimin e NATO-s në pozicionet ushtarake që kishte përpara vitit 1997. Megjithatë, analiza e publikuar në The Spectator vë në dyshim përputhjen mes pretendimeve strategjike të Rusisë dhe aftësive të saj reale ushtarake.
Analiza sjell një krahasim historik me vitin 1945. Në atë kohë, Stalini kontrollonte tashmë një pjesë të konsiderueshme të Evropës Lindore dhe forcat sovjetike po përgatiteshin për ofensivën përfundimtare kundër Berlinit.
Putin, përkundrazi, nuk ka arritur ta nënshtrojë Ukrainën, pavarësisht viteve të luftës dhe përdorimit të burimeve të mëdha njerëzore e ushtarake.
Në këtë kontekst, argumentohet se shqetësimet e shprehura nga politikanë në vendet baltike, Poloni dhe Mbretërinë e Bashkuar për mundësinë e një sulmi rus ndaj një vendi të NATO-s duhen vlerësuar edhe në raport me vështirësitë që ushtria ruse vazhdon të hasë në frontin ukrainas.
Përparimi i forcave ruse në Donbas, sipas analizës, kërkon një kosto jashtëzakonisht të lartë në njerëz dhe armatime, edhe kur objektivat territorialë janë relativisht të kufizuar.
Ndërkohë, në artikull shkruhet se Rusia është kundërpërgjigjur ndaj sulmit mbi Urën e Kerçit duke goditur dy urat kryesore që lidhin pjesët e Kievit në të dy brigjet e lumit Dnipro.
Këto goditje, sipas tekstit, e rëndojnë më tej situatën në kryeqytetin ukrainas, ku ndërprerjet e energjisë elektrike arrijnë deri në 22 orë në ditë dhe dëmtimet e rrjeteve të ujësjellësit e të ngrohjes qendrore kanë vështirësuar jetën e banorëve.
Megjithatë, sulmi ukrainas ndaj Urës së Kerçit ka një rëndësi që shkon përtej rezultatit të menjëhershëm ushtarak.
Ai godet një nga simbolet më të dukshme të projektit politik të Putinit dhe vë në diskutim aftësinë e Rusisë për të mbrojtur infrastrukturën strategjike në territoret që kontrollon.
Pikërisht për këtë arsye, autori arrin në përfundimin se presidenti rus nuk do të paraqitet përballë Donald Trumpit dhe Xi Jinpingut nga pozitat e fuqisë që dëshiron të projektojë.
Në vend të një momenti historik të krahasueshëm me Jaltën, Putini përballet me një kontradiktë themelore: ambicien për të ndikuar në rendin botëror dhe vështirësinë për të garantuar sigurinë e një prej simboleve kryesore të kontrollit rus mbi Krimenë. /The Spectator/

