Me një kosto prej rreth 10 mijë dollarësh dhe rreze veprimi deri në 600 kilometra, Gerbera mund të transportojë eksploziv dhe të lëshohet edhe nga anije tregtare. Droni rus është në qendër të shqetësimeve për sulme të mundshme ndaj vendeve evropiane.
Pas alarmit të qarkulluar këtë të enjte se inteligjenca amerikane ka paralajmëruar për mundësinë e sulmeve ruse me dronë në Evropë, vëmendja është përqendruar te Gerbera, një mjet ajror pa pilot me kosto të ulët që Moska e përdor prej vitit 2024 në luftën kundër Ukrainës. Pikërisht ky lloj droni përmendet në skenarin e një operacioni të mundshëm kundër vendeve evropiane.
Gerbera u shfaq për herë të parë në frontin ukrainas në vitin 2024, ku është përdorur për misione zbulimi ose si karrem për të mbingarkuar sistemet e mbrojtjes ajrore të kundërshtarit. Ekspertët ukrainas e konsiderojnë një version më ekonomik të Shahed-it, dronit të projektuar nga Irani, të blerë nga Rusia dhe më pas të përshtatur sipas nevojave të saj.
Një Gerbera vlerësohet se kushton rreth 10 mijë dollarë, një çmim që mundëson përdorimin e tij në numër të madh. Droni besohet se prodhohet në kompleksin e Alabugës, sipas specifikimeve të specialistëve rusë.
Ai ndërtohet me materiale jo të sofistikuara dhe shpesh pajiset me një motor me origjinë kineze, por konsiderohet relativisht i besueshëm. Mund të arrijë një shpejtësi maksimale prej rreth 160 kilometrash në orë, ka një hapje krahësh prej 2.5 metrash dhe një rreze veprimi që varion nga 300 deri në 600 kilometra.
Kur është e nevojshme, Gerbera mund të transportojë edhe një ngarkesë të vogël shpërthyese, të vlerësuar në rreth pesë kilogramë. Pajisjet e tij përfshijnë gjithashtu një kamerë dhe sisteme të tjera që mundësojnë vëzhgimin e objektivave.
Pikërisht kostoja e ulët dhe karakteristikat e tij kanë ngritur pikëpyetje për një përdorim të mundshëm të Gerbera-s në operacionet hibride ruse kundër vendeve që mbështesin Ukrainën. Informacionet e publikuara nga El Mundo flasin për mundësinë që dronë të tillë të fshihen në kontejnerë në anije tregtare dhe të lëshohen nga deti kundër objektivave në Evropë.
Një skenar i tillë do t’i lejonte dronët të afroheshin shumë më tepër me objektivat përpara nisjes. Me një rreze fluturimi deri në rreth 600 kilometra, një Gerbera i lëshuar nga një anije në Mesdhe mund të arrijë territorin evropian pa pasur nevojë të niset nga Rusia dhe të përshkojë hapësirën ajrore të disa vendeve.
Gerbera është shfaqur tashmë në një sërë incidentesh pranë kufijve evropianë. Më 10 korrik 2025, një prej këtyre dronëve u rrëzua pranë kufirit mes Bjellorusisë dhe Lituanisë, ndërsa në javët pasuese u regjistruan edhe dy episode të tjera në territorin lituanez.
Në shtator 2025, avionët luftarakë polakë u ngritën për të kapur mjete ajrore pa pilot, mes të cilave edhe Gerbera. Një tjetër ekzemplar është gjetur së fundmi në ujërat e Detit Baltik, ndërsa natën mes 14 dhe 15 shtatorit avionët luftarakë italianë të dislokuar në Lituani rrëzuan një dron të këtij lloji pasi kishte hyrë në hapësirën ajrore të vendit.
Jo të gjitha këto raste konsiderohen domosdoshmërisht inkursione të qëllimshme. Në disa episode, dronët mund të kenë humbur kursin. Megjithatë, shërbimet e inteligjencës dyshojnë se raste të tjera mund të lidhen me përpjekje për të testuar sistemet e mbrojtjes dhe reagimin e vendeve evropiane ose për të krijuar alarm.
Gerbera paraqet një sfidë edhe për shkak të thjeshtësisë së tij. Droni mund të transportohet dhe të fshihet relativisht lehtë, ndërsa mundësia për ta lëshuar nga një anije tregtare e bën më të vështirë identifikimin e pikës së nisjes.
Kostoja e ulët krijon gjithashtu një raport të pafavorshëm për mbrojtjen: një mjet që kushton rreth 10 mijë dollarë mund të detyrojë një vend të aktivizojë radarë, avionë luftarakë ose sisteme shumë më të kushtueshme të mbrojtjes ajrore për ta identifikuar dhe neutralizuar.
Pikërisht për këtë arsye Gerbera nuk shihet vetëm si një armë që mund të shkaktojë dëme me ngarkesën e saj të vogël shpërthyese. Në një skenar të luftës hibride, vlera e tij mund të qëndrojë edhe te aftësia për të provokuar reagime ushtarake, për të testuar mbrojtjen ajrore dhe për të krijuar pasiguri në vendet evropiane.
