Pesha e dollarit në rezervat valutore globale ka rënë nga 72 për qind në vitin 1999 në rreth 57 për qind sot, ndërsa monedha të tjera të vendeve të zhvilluara dhe ari kanë fituar terren...Besimi, veçanërisht ai ndërkombëtar, është i brishtë dhe kërkon kujdes të vazhdueshëm në menaxhimin e politikës monetare dhe fiskale, paralajmëronte në vitin 1961 një zyrtar i Rezervës Federale amerikane. Më shumë se gjashtë dekada më vonë, ky paralajmërim duket sërish aktual, teksa dollari përballet me një klimë të re pasigurie në tregjet globale. Rezerva Federale dhe Departamenti i Thesarit mbeten garantët kryesorë të monedhës amerikane, por emërimi i mundshëm i Kevin Warsh si drejtues i ri i Fed-it, nëse konfirmohet nga Senati për të pasuar Jerome Powell në maj, po shihet nga investitorët si një faktor shtesë paqartësie. Tregjet valutore kanë reaguar tashmë, duke frenuar pjesërisht rënien e dollarit, i cili ka humbur rreth 10 për qind të vlerës që nga fillimi i vitit 2025.
Forca e dollarit dhe besueshmëria ndërkombëtare e Shteteve të Bashkuara nuk janë të njëjta, por janë gjithnjë e më të lidhura përmes tërheqjes së Amerikës si destinacion investimi. Klima aktuale karakterizohet nga shqetësime në rritje jashtë vendit për asetet e denominuara në dollar, të nxitura nga tensionet tregtare, qëndrimet konfrontuese ndaj aleatëve dhe përmbysja e dekadave të liberalizimit të tregtisë. Ndërkohë, struktura e investimeve të huaja në SHBA ka ndryshuar ndjeshëm: rezervat valutore të bankave qendrore përbëjnë një pjesë gjithnjë e më të vogël të kërkesës për dollarë, ndërsa investitorët janë orientuar drejt aseteve më të rrezikshme, kryesisht aksioneve amerikane.
Pesha e dollarit në rezervat valutore globale ka rënë nga 72 për qind në vitin 1999 në rreth 57 për qind sot, ndërsa monedha të tjera të vendeve të zhvilluara dhe ari kanë fituar terren. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se kërkesa për dollarë është zhdukur, por se ajo është zhvendosur nga logjika e sigurisë drejt asaj të fitimit. Sot, aksionet amerikane përbëjnë një rekord prej 58 për qind të aseteve amerikane në pronësi të të huajve, gati trefishi i nivelit pas krizës financiare globale.
Kjo prirje reflekton suksesin e kompanive amerikane dhe përmirësimin e politikave makroekonomike në shumë vende në zhvillim, por gjithashtu e bën dollarin më të ndjeshëm ndaj luhatjeve të tregjeve. Në vitin e kaluar, kthimi nga aksionet amerikane mbeti pas atij të tregjeve të tjera globale, ndërsa investitorët nisën të rrisin mbrojtjen ndaj rrezikut valutor, duke shitur dollarë dhe duke ushtruar presion shtesë mbi monedhën. Edhe obligacionet e Thesarit amerikan, tradicionalisht të konsideruara si strehë e sigurt, nuk po luajnë më të njëjtin rol në momente tensioni, pasi paqëndrueshmëria shpesh buron nga vetë politika amerikane.
Megjithëse shumë investitorë vazhdojnë të shohin SHBA-në si treg të pazëvendësueshëm, një pjesë e kapitalit po riorientohet gradualisht drejt Europës dhe Azisë, ndërsa rritja e rendimenteve të obligacioneve të vendeve të tjera të G7-ës po e bën konkurrencën më të fortë. Analistët paralajmërojnë se rreziku kryesor për dollarin nuk është shfaqja e një monedhe rivale, por humbja e avantazhit të aksioneve amerikane dhe përkeqësimi i perceptimit të SHBA-së si strehë e sigurt.
Në këtë kontekst, figura e Kevin Warsh shihet si një element kyç për të ardhmen e dollarit. I njohur si një “skifter” në politikën monetare, por së fundmi me tone më të buta, ai konsiderohet më politik se paraardhësit e tij dhe i fokusuar në tkurrjen e bilancit të Fed-it. Marrëdhënia e tij me presidentin Donald Trump dhe ndikimi i saj mbi pavarësinë e bankës qendrore mbeten pikëpyetje të hapura. Edhe pse dollari mbetet monedha rezervë e botës, analistët theksojnë se ky status nuk është i garantuar dhe duhet fituar vazhdimisht. Sot, monedha amerikane duket më e ekspozuar se në çdo moment tjetër të historisë së fundit./“The Economist”
