Kjo luftë në majë të pushtetit po e ngadalëson Teheranin në procesin vendimmarrës. Nuk është vetëm bllokimi mbi një marrëveshje bërthamore apo ekonomike, por edhe pasiguria për pjesëmarrjen në raundet e ardhshme të bisedimeve
Ndërsa pritet në Islamabad me një avion nga Teherani që nuk ngrihet, Mohammad Ghalibaf, kryetari i Parlamentit iranian dhe drejtuesi i delegacionit negociues, provokon Donald Trump në rrjetin social X, duke përdorur formulën e tij. “Do ta shesin luftën si justifikim për ta bërë përsëri të madhe, çfarë?”, shkruan ai, duke shtrembëruar sloganin e presidentit amerikan “Make America Great Again”. “Nuk nisemi, duhet të ndryshojnë kushtet në tryezë”, na thotë një burim pranë negociatave. Ekipi iranian nuk tërhiqet asnjë hap dhe vazhdon t’i vendosë amerikanët përballë një muri kompakt, pothuajse të pakalueshëm.
PËRÇARJET E BRENDSHME
Por kjo ngurtësi nuk buron vetëm nga siguria se kanë në dorë kartën e Ngushticës së Hormuzit, gryka strategjike nga e cila kalon fati i naftës botërore. Ajo lidhet edhe me përplasjet e brendshme që kanë përçarë regjimin pas vrasjes së Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei. Nga njëra anë janë të ashpërit, me uniformë ose të lidhur me Gardën Revolucionare dhe me kreun e saj, Ahmad Vahidi. Nga ana tjetër janë pragmatikët, si Ghalibaf dhe ministri i Jashtëm Abbas Araghchi, figura kyçe të delegacionit, të bindur se vetëm dialogu mund të shmangë kolapsin ekonomik dhe të shpëtojë vendin nga humnera.
Dikur këto përplasje mbeteshin të mbyllura brenda korridoreve të pushtetit. Sot ato shpërthejnë publikisht, mes X, televizioneve dhe agjencive të lajmeve. Kur Araghchi njofton rihapjen e Ngushticës, një episod që zgjati vetëm pak orë, Tasnim, zëri i pasdaranëve, e sulmon ashpër duke e akuzuar për tone tepër të buta ndaj armikut. E njëjta gjë ndodh edhe me Ghalibaf, i cili gjendet nën sulm jo vetëm nga amerikanët, por edhe nga vetë bashkëbesimtarët e tij, të gatshëm ta godasin në çdo hap që konsiderohet i gabuar.
NJË UDHËHEQËS “FANTAZMË”
Edhe kjo luftë në majë të pushtetit po e ngadalëson Teheranin në procesin vendimmarrës. Nuk është vetëm bllokimi mbi një marrëveshje bërthamore apo ekonomike, por edhe pasiguria për pjesëmarrjen në raundet e ardhshme të bisedimeve. Republika Islamike është mbështetur gjithmonë te figura e Udhëheqësit Suprem, dhe që nga 8 marsi ky rol i është besuar Mojtaba Khamenei. Lideri i ri ende nuk është shfaqur publikisht dhe as nuk është dëgjuar zëri i tij. I plagosur në bombardimin ku u vra i ati, Ali Khamenei, ai komunikon vetëm përmes mesazheve në Telegram: mungesa e tij ka krijuar një vakum pushteti që rrezikon të përpijë sistemin.
Ghalibaf është, në fakt, drejtuesi operacional i kësaj faze, njeriu që lëviz fijet e regjimit të ri. Por, siç vëren Paul Salem nga Middle East Institute, ai nuk është “shefi” i vërtetë. Në strukturën iraniane, “shefi” mbetet Udhëheqësi Suprem, siç ishin themeluesi Ruhollah Khomeini dhe pasardhësi i tij Ali Khamenei, të aftë të impononin një vullnet të vetëm dhe të pranuar.
Sot, Mojtaba nuk e ka atë peshë. Pushteti fetar nuk dominon më i vetëm. Sistemi po bëhet gjithnjë e më shumë ushtarak, me uniformat që peshojnë më shumë se rrobat fetare. Me përçarjet që e çojnë drejt devijimit. Salem thekson gjithashtu se “vetëm liderët vërtet të fortë mund të lejojnë lëshime. Në Iran, kjo forcë nuk është më e përqendruar në një njeri të vetëm. Prandaj vendimet shpërndahen në një ‘Babel’ zërash”, ndërsa në Shtetet e Bashkuara gjithçka rrotullohet rreth Donald Trump. Është një përballje mes një komande vertikale dhe një pushteti të fragmentuar, mes një lideri të vetëm dhe një kori që garon për timonin.
LUFTË PËR PUSHTET
Përplasjet e brendshme nuk duhen parë vetëm si një konflikt ideologjik mes atyre që duan të negociojnë dhe atyre që jo: të dy kampet janë thellësisht ideologjikë. Në Teheran luftohet mbi të gjitha për kontrollin e pushtetit. Të ashpërit sulmojnë Ghalibaf për ta dobësuar përpara bazës së tij, por nuk është aspak e sigurt se, në vend të tij, figura si Vahidi do të refuzonin një marrëveshje me Trump.
Akuzat shërbejnë për të forcuar besnikëritë e brendshme, ashtu si Trump u flet mbështetësve të tij Maga. Në Iran nuk ka pasur një ndryshim regjimi. Ka pasur një ndryshim brenda regjimit. Me prerjen e kokës së udhëheqjes së vjetër, boshllëku është mbushur nga njerëz të rinj që duan të rishkruajnë rregullat e lojës. Disa prej tyre i përkasin një brezi që e kundërshtonte Ali Khamenein, duke e akuzuar për mosveprim. Tani mendojnë se ky është momenti i tyre dhe se koha e Republikës Islamike përkon më në fund me kohën e tyre. (Corriere Della Sera)
