Bota është bërë më e rrezikshme dhe më e shtrenjtë…
Të gjithë po shpallin fitoren, por askush nuk është fitues pas një lufte që kushtoi triliona dollarë dhe mori mijëra jetë njerëzish.
Irani
Irani thotë se fitoi. Sigurisht që fitoi ndikim dhe pushtet të madh për shkak të kontrollit të tij të ri mbi një të pestën e furnizimit botëror me naftë në Ngushticën e Hormuzit.
Dhe nëse armiqtë tuaj nisin një luftë për të ndryshuar regjimin tuaj, ndër të tjera, atëherë fitorja është mbijetesë. Por edhe Irani humbi shumë.
Siç i pëlqen të mburret sekretari i luftës i Amerikës, Pete Hegseth, i cili është shumë i fryrë, pjesa më e madhe e marinës së saj është fundosur dhe forca ajrore e saj është hedhur në erë, së bashku me pjesën më të madhe të arsenalit të raketave të saj.
Ekonomia e Iranit është tani në një gjendje edhe më të vështirë, duke rritur rrezikun e rikthimit të trazirave popullore nëse sanksionet nuk mund të hiqen në bisedimet e ardhshme.
Dhe fuqia që Irani mund të ushtrojë në luftë vetëm sa do të venitet me kalimin e kohës. Miliarda do të shpenzohen duke anashkaluar Ngushticën e Hormuzit me tubacione dhe porte, në mënyrë që të mos dëgjojmë më kurrë për rëndësinë e saj famëkeqe.
Izraeli
Benjamin Netanyahu, kryeministri i Izraelit, premtoi një “fitore historike” dhe “siguri për breza”. Aspak.
Lufta e tij nuk ka arritur të rrëzojë Ajatollahët, t’u japë fund ambicieve të tyre bërthamore dhe të rimarrë uraniumin e tyre të pasuruar në masë të madhe. Arsenali raketor i Iranit është shumë i reduktuar, por ende i fuqishëm dhe dukshëm më i saktë nga sa mendohej më parë.
Dhe me të drejtë apo pa të drejtë, Izraeli po fajësohet për udhëheqjen e Amerikës në këtë luftë, duke humbur simpatinë në të gjithë rajonin dhe mbështetjen politike në SHBA. Për një vend të vogël në një lagje të vështirë që varet nga ndihma e jashtme, kjo është një gjë shumë e rëndësishme.
Libani
Izraeli është gjithashtu i zënë tani në një tjetër pushtim në Libanin jugor. Është e vështirë të mendosh për një mënyrë më të mirë për të rritur rekrutimin për armikun e saj të betuar, Hezbollahun, një tragjedi për pjesën tjetër të Libanit që shpresonte se ditët e lëvizjes së rezistencës tani ishin të numëruara.
Vendet e Gjirit
Vendet e Gjirit nuk donin kurrë që kjo luftë të ndodhte dhe kanë parë modelet e tyre të biznesit të shkatërrohen prej saj.
Imazhi që ata kanë shpenzuar miliarda e dekada për ta kultivuar si strehë të sigurta për kohën e lirë dhe investime ka pësuar një goditje monumentale.
SHBA-të
Po Amerika? Pretendimi i Donald Trump për “fitore të plotë” nuk i reziston asnjë momenti shqyrtimi. Ai ia hodhi Iranit ushtrinë më të përparuar në botë për javë të tëra dhe armiqtë e tij kanë përfunduar strategjikisht më të fuqishëm, duke qenë ende në zotërim të mijëra raketave dhe dhjetëra mijëra dronëve, dhe të aftë të ndërtojnë më shumë.
Pretendimet e Trump se regjimi i tij është ndryshuar janë të pakuptimta. Ideologjikisht është i njëjtë me më parë, por tani është më i ashpër në betejë. Dhe programi i saj bërthamor mbetet i zbatueshëm në teori, me uraniumin e pasuruar në nivel të lartë ende të lirë.
Lufta ka nxjerrë në pah kufizimet e fuqisë ushtarake amerikane në një mënyrë që e bën botën më pak të sigurt për të gjithë ne. Armiqtë e Amerikës do të kenë parë dhe mësuar, të gatshëm t’i zbatojnë mësimet e kësaj lufte në të ardhmen e tyre. Kina, mbi të gjitha.
Lufta që Trump e quajti “ekskursion” i tij në Lindjen e Mesme mund të përcaktojë pikën kulmore të fuqisë së SHBA-së në botë, ashtu siç bëri kriza e Suezit për Britaninë.
Bota më e gjerë
Dhe për pjesën tjetër prej nesh që jemi varur nga Pax Americana për dekada të tëra për të na mbajtur më të sigurt dhe më të begatë, ky është një lajm i keq. Bota është bërë më e rrezikshme dhe më e shtrenjtë.
Përhapja e armëve bërthamore do të rritet ndërsa vendet përpiqen të sigurojnë bombën, për të shmangur të njëjtin fat si Irani. Dhe ekonomistët paralajmërojnë se pjesa më e madhe e dëmit të shkaktuar nga ky konflikt do të duhen muaj, në mos vite, për t’u riparuar.
Ne të gjithë do ta ndiejmë ndikimin e kësaj në normat më të larta të interesit dhe inflacionin. Një grup njerëzish përfituan. Jashtëzakonisht. Një grup njerëzish mjaft të sigurt në njohuritë e tyre për planet e presidentit për të përfituar përmes tregtimit të brendshëm pak para se ai të bënte secilin nga hapat e tij të radhës. Ndërsa të gjithë ne u bëmë më të varfër, disa nga ata që ishin afër presidentit, me sa duket, shijuan krejt të kundërtën./SkyNews
