Vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) dhe disa shtete të tjera arabe e islamike publikuan të enjten një deklaratë të përbashkët të ashpër, në të cilën dënojnë sulmet “e hapura dhe kriminale” të Iranit ndaj infrastrukturës së tyre energjetike, duke theksuar se kanë të drejtën dhe gatishmërinë për të kryer veprime vetëmbrojtëse në të ardhmen.
Deklarata vjen pas një serie sulmesh me raketa dhe dronë nga Irani, të cilat kanë goditur terminale të naftës, impiante të gazit të lëngshëm natyror (LNG) dhe objekte të tjera kritike në vende si Katar, Arabi Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajt dhe Bahrein. Sulmet, që sipas burimeve kanë ndodhur sidomos nga 18-19 mars 2026 si hakmarrje ndaj goditjeve izraelite mbi fushat iraniane të gazit, si South Pars, kanë shkaktuar dëme të mëdha materiale që pritet të kërkojnë vite për t’u riparuar dhe kosto shumë të larta ekonomike.
Vendet e Gjirit shprehën shqetësim të veçantë për faktin se disa sulme janë kryer nga territori i Irakut nga grupe të armatosura dhe milici të lidhura ngushtë me Iranin (proxies), duke theksuar se këto veprime përbëjnë shkelje të vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare, sovranitetit shtetëror dhe parimeve të fqinjësisë së mirë.
“Ministrat dënuan me forcën më të madhe këto sulme të pajustifikuara iraniane ndaj vendeve të GCC, të cilat kërcënojnë sigurinë rajonale dhe globale”, thuhet në deklaratat e përbashkëta të GCC-së, si dhe në ato të përbashkëta me BE-në, SHBA-në, Britaninë dhe vende të tjera.
Ata theksuan se sulmet kanë synuar infrastrukturë civile, duke përfshirë impiante nafte, gaz, impiante shërbimesh dhe zona banimi, duke rrezikuar jetën e civilëve dhe stabilitetin e tregjeve globale të energjisë.
Kjo nuk është hera e parë që vendet e Gjirit reagojnë me deklarata të forta ndaj agresionit iranian mbi infrastrukturën e tyre të energjisë. Megjithatë, toni i tanishëm është më i ashpër, me sinjalizim të qartë se shtetet kanë të drejtën e vetëmbrojtjes sipas Nenit 51 të Kartës së Kombeve të Bashkuara. Sulmet kanë ndikuar negativisht edhe në çmimet globale të naftës dhe gazit, duke shkaktuar shqetësim për sigurinë e furnizimeve energjetike botërore dhe për Ngushticën e Hormuzit.
Deklarata u lëshua pas takimeve konsultative të ministrave të Jashtëm të vendeve arabe dhe islamike në Riad, si dhe pas takimeve të përbashkëta GCC-BE dhe GCC-MB. Ajo u bashkua edhe nga vende si Egjipti, Jordania, Turqia, Pakistani dhe Azerbajxhani. Irani, nga ana tjetër, ka pretenduar se sulmet e tij ishin hakmarrje për goditjet izraelite dhe amerikane, duke i quajtur disa objekte në Gjirin “të lidhura me SHBA-në”. Megjithatë, vendet e rajonit e hodhën poshtë këtë justifikim, duke e cilësuar si agresion të hapur kundër sovranitetit të tyre.
