Japonia, e cila shënoi 15-vjetorin e katastrofës së Fukushimës të mërkurën, po bën gjithashtu presion për të përshpejtuar rinisjen e reaktorëve të lënë pas dore...Industria bërthamore po pozicionohet për të përfituar nga lufta e Donald Trump në Iran, ndërsa qeveritë në mbarë botën kërkojnë burime më të qëndrueshme energjie me kosto të ulët dhe ripërcaktojnë rezistencën e mëparshme ndaj energjisë atomike.
Boris Schucht, drejtor ekzekutiv i Urenco, e cila është pjesërisht në pronësi të qeverive të Mbretërisë së Bashkuar dhe Holandës, i tha FT se një “rilindje bërthamore” ishte tashmë në proces dhe do të përshpejtohej për shkak të tronditjes së mungesave të furnizimit me naftë dhe gaz të shkaktuara nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit. Ai tha se kompania kishte përpiluar një libër rekord porosish prej 21.3 miliardë dollarësh për produktet e saj të uraniumit dhe karburantit.
“Kriza e furnizimit në Lindjen e Mesme do t’i rifokusojë politikëbërësit dhe industrinë te siguria energjetike dhe nevoja për të pasur një formë të energjisë bazë në vendet që është e pavarur nga kërcënimet e furnizimit. Kjo do ta bëjë edhe më të rëndësishëm vendosjen e energjisë bërthamore… ndërsa vendet kërkojnë pavarësi energjetike”, tha ai në një intervistë.
Pas një tkurrjeje dhjetëvjeçare të mbështetjes në energjinë bërthamore nga vendet perëndimore pas aksidentit bërthamor të Fukushimës në Japoni në vitin 2011, industria ka filluar të shohë një ringjallje pasi lufta Rusi-Ukrainë kërcënoi furnizimet me naftë dhe gaz. Rritja e çmimeve të lidhura me krizën aktuale do t’i shtyjë përsëri politikëbërësit të rishqyrtojnë kundërshtimin e tyre të mëparshëm ndaj energjisë bërthamore, thonë analistët.
Në një fjalim të martën, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se reduktimi i sektorit bërthamor të Evropës ishte një “gabim strategjik”, pasi kontinenti është përballur me kosto në rritje , ndërsa mbështetej në burimet e gjenerimit me naftë dhe gaz për energji.
Japonia, e cila shënoi 15-vjetorin e katastrofës së Fukushimës të mërkurën, po bën gjithashtu presion për të përshpejtuar rinisjen e reaktorëve të lënë pas dore.
Zinxhiri i furnizimit me karburant bërthamor ishte shumë më i qëndrueshëm se ai i karburanteve fosile sepse vëllimet e kërkuara nga shërbimet ishin shumë të vogla, nuk kërkonin furnizim të shpeshtë dhe karburanti mund të ruhej lehtësisht, tha Schucht. Ai shtoi se shërbimet zakonisht kishin rreth dy vjet rezerva karburanti.
Qeveritë po përpiqen të gjejnë furnizime alternative me energji për të mbajtur ekonomitë e tyre në funksionim pas ndërprerjes së 20 milionë fuçive në ditë të naftës dhe produkteve të tjera të naftës nga lufta e SHBA-së dhe Izraelit me Iranin. Rreth një e pesta e furnizimeve globale të gazit natyror të lëngshëm, një burim kritik energjie për Evropën dhe Azinë, janë ndërprerë gjithashtu, duke krijuar tronditjen më të keqe energjetike që bota ka parë që nga vitet 1970.
Sipas analistëve, energjia bërthamore mund të bëjë pak për të ndihmuar në krizën e menjëhershme të furnizimit, por në planin afatgjatë, shkalla e krizës në Lindjen e Mesme ka të ngjarë të shtyjë më shumë vende drejt ndërtimit të më shumë reaktorëve bërthamorë.
“Edhe nëse rritjet e çmimeve të naftës dhe gazit janë të përkohshme, mbyllja e ngushticës ngre pyetje në lidhje me sigurinë e furnizimit. Njerëzit tani do të mendojnë më shumë për subvencionimin e energjisë bërthamore dhe diellore, të cilat janë më pak të varura nga karburantet e importuara”, tha Julien Dumoulin-Smith, analist në Jefferies.
Seth Grae, drejtor ekzekutiv i Lightbridge Corporation, një furnizues i karburantit bërthamor, tha se kriza e Lindjes së Mesme mund të shkaktojë një rivlerësim të ngjashëm të sigurisë energjetike që i shtyu vende si Franca të zgjerojnë flotat e tyre bërthamore pas krizave binjake të naftës në vitet 1970.
“Qeveritë e kuptojnë se nuk duhet të mbështeten te askush për energjinë e tyre, dhe energjia bërthamore ofron një mënyrë për ta bërë këtë”, tha ai.
Schucht tha se industria bërthamore po rritej me shpejtësi në përgjigje të shqetësimeve për sigurinë energjetike të lidhura me pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia dhe kërkesës për energji të besueshme dhe gjithmonë të ndezur për të furnizuar me energji teknologjitë e inteligjencës artificiale. Mbështetja politike nga qeveritë e SHBA-së dhe Evropës për energjinë bërthamore po ndërtonte më shumë besim midis palëve të interesuara dhe klientëve, tha ai.
Urenco, e cila është një prodhuese e madhe e uraniumit të pasuruar, një përbërës thelbësor në karburantin bërthamor, është rritur fuqishëm vitet e fundit, tregojnë shifrat që do të publikohen të enjten. Libri i porosive të kompanisë u rrit me 14 për qind në 21.3 miliardë euro në vitin 2025, nga 18.7 miliardë euro në vitin 2024, një vit i katërt radhazi me rritje të shitjeve. Të ardhurat u rritën me 11 për qind në 2.09 miliardë euro dhe të ardhurat neto u rritën me më shumë se një të tretën në 248.5 milionë euro.
Urenco, e cila ka operacione në Mbretërinë e Bashkuar, SHBA, Holandë dhe Gjermani, planifikon të zgjerojë kapacitetin e saj të pasurimit të uraniumit me 15 për qind deri në vitin 2030. Gjithashtu, po zgjeron impiantin e saj në Capenhurst në Mbretërinë e Bashkuar për të pasuruar uraniumin në nivele më të larta se normale për të furnizuar me energji një brez të ri reaktorësh të vegjël modularë. Ka nënshkruar marrëveshjen e saj të parë për të furnizuar këtë lloj karburanti shumë të pasuruar për Radiant, një kompani amerikane reaktorësh.
Schucht tha se industria mund të zgjerojë më tej pasurimin e uraniumit për të përmbushur kërkesën shtesë të nxitur nga një rritje më e shpejtë se sa pritej në vendosjen e reaktorëve bërthamorë pas krizës së naftës në Lindjen e Mesme./ “Financial Times”
