Konflikti me Iranin dhe faktori kurd: ekuacioni i vështirë për Turqinë…
Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme po e vendosin Turqinë në një nga pozicionet më të rrezikshme strategjike të viteve të fundit. Ankaraja gjendet në një ekuilibër të brishtë mes dy krizave që mund të përplasen drejtpërdrejt mbi të: përshkallëzimit të konfliktit mes Izraelit dhe Iranit dhe rritjes së rolit të faktorëve kurdë në këtë përballje.
Incidenti i fundit e tregon qartë këtë rrezik. Ministria turke e Mbrojtjes njoftoi se një raketë balistike e lëshuar nga Irani, e cila kaloi nëpër hapësirën ajrore të Irakut dhe Sirisë dhe po drejtohej drejt hapësirës ajrore turke, u interceptua nga sistemet e mbrojtjes ajrore të NATO-s në Mesdheun lindor. Nuk pati viktima dhe fragmentet e municionit ranë në rajonin Dörtyol të provincës Hatay.
Megjithatë, vetë fakti që një raketë e tillë kaloi pranë territorit turk tregon sa i brishtë është pozicioni i Ankarasë. Edhe pse autoritetet turke deklaruan se rezervojnë të drejtën për t’iu përgjigjur çdo veprimi armiqësor, trajektorja e raketës ka ngritur pikëpyetje. Disa analiza sugjerojnë se objektivi mund të ketë qenë Qiproja dhe jo Turqia, megjithëse kjo mbetet e pakonfirmuar zyrtarisht.
Por sfida për Turqinë nuk lidhet vetëm me rrezikun ushtarak nga përshkallëzimi mes Iranit dhe Izraelit. Një zhvillim paralel mund të jetë edhe më i ndjeshëm për Ankaranë: përdorimi i faktorëve kurdë në strategjinë kundër Teheranit.
Ndërsa SHBA dhe Izraeli vazhdojnë goditjet ndaj objektivave në Iran në kuadër të operacionit “Epic Rage”, raportime të mediave amerikane si Wall Street Journal dhe Axios sugjerojnë se administrata e Donald Trump po shqyrton mbështetjen e milicive brenda Iranit. Në këtë kuadër, presidenti amerikan zhvilloi edhe kontakte telefonike me liderët e Kurdistanit irakian, Masoud Barzani dhe Bafel Talabani.
Në të njëjtën kohë, pesë organizata kryesore kurde në Iran njoftuan së fundmi krijimin e një koalicioni të përbashkët politik dhe ushtarak. Ky bashkim shihet nga disa analistë si një zhvillim që mund të lidhet me strategjinë për të rritur presionin e brendshëm ndaj regjimit iranian.
Pikërisht këtu fillon shqetësimi i madh për Turqinë. Një forcim i lëvizjeve kurde në Iran, veçanërisht nëse mbështetet nga SHBA apo Izraeli, mund të krijojë një efekt domino në rajon. Për Ankaranë, skenari më i ndjeshëm është krijimi i një hapësire të gjerë kurde që do të shtrihej nga Siria deri në Iran, duke ndryshuar ndjeshëm ekuilibrat strategjikë në kufijtë e saj.
Kjo është arsyeja pse Turqia sot duket e bllokuar në një situatë paradoksale. Nga njëra anë nuk mund të mbështesë hapur Iranin në përplasjen me Izraelin dhe Perëndimin. Nga ana tjetër, çdo strategji që përdor faktorin kurd për të dobësuar Teheranin prek drejtpërdrejt interesat e saj të sigurisë.
Në këtë kuptim, kriza aktuale nuk është vetëm një përballje mes Iranit dhe Izraelit. Ajo po krijon një realitet të ri rajonal ku Turqia rrezikon të gjendet mes dy zjarreve: përshkallëzimit ushtarak në Lindjen e Mesme dhe ringjalljes së çështjes kurde në kufijtë e saj. Nëse këto dy zhvillime bashkohen, presioni mbi Ankaranë mund të bëhet shumë më i madh se sa duket sot. /Pamfleti
