Lajme

Hekuri në organizëm: Ushqimet që duhet të kombinoni për ta përthithur më mirë dhe gabimet që duhen shmangur

Nuk mjafton vetëm të konsumoni ushqime të pasura me hekur. Mënyra se si i kombinoni ato ndikon drejtpërdrejt në sasinë që përthith organizmi. Vitamina C ndihmon përthithjen e hekurit, ndërsa kafeja, çaji dhe produktet e pasura me kalcium mund ta kufizojnë atë.

Hekuri është një nga mineralet më të rëndësishme për funksionimin e organizmit. Ai luan rol thelbësor në prodhimin e hemoglobinës, proteinës së qelizave të kuqe të gjakut që transporton oksigjenin në të gjithë trupin. Gjithashtu, hekuri ndihmon në prodhimin e energjisë, funksionimin e muskujve dhe mbështetjen e sistemit imunitar.

Mungesa e hekurit është një nga mangësitë ushqyese më të përhapura dhe, nëse nuk trajtohet, mund të shkaktojë anemi. Lodhja e vazhdueshme, dobësia, dhimbjet e kokës, rënia e flokëve dhe thonjtë e brishtë janë ndër shenjat që mund të shoqërojnë uljen e rezervave të këtij minerali.

Për të rriturit, sasia ditore e rekomanduar e hekurit është rreth 8 miligramë për burrat dhe 18 miligramë për gratë në moshë riprodhuese. Nevojat ndryshojnë sipas moshës dhe gjendjes shëndetësore.

Hekuri gjendet si në ushqimet me origjinë shtazore, ashtu edhe në ato bimore. Mishi i viçit, mëlçia, midhjet, gocat e detit, toni dhe pula përmbajnë hekur hemik, të cilin organizmi e përthith më lehtë.

Nga ana tjetër, thjerrëzat, qiqrat, fasulet, spinaqi, tërshëra, farat e kungullit, shqemet dhe tahini janë burime të hekurit johemik, përthithja e të cilit ndikohet më shumë nga ushqimet që konsumohen gjatë të njëjtit vakt.

Një nga mënyrat më të efektshme për të përmirësuar përthithjen e hekurit është kombinimi i ushqimeve që e përmbajnë me produkte të pasura me vitaminë C.

Për shembull, thjerrëzat dhe fasulet mund të shoqërohen me sallatë me limon, ndërsa qiqrat mund të kombinohen me speca të kuq ose domate. Portokallet, kivit, luleshtrydhet dhe specat janë gjithashtu burime të mira të vitaminës C.

Ky kombinim është veçanërisht i rëndësishëm për njerëzit që konsumojnë pak mish ose ndjekin një dietë kryesisht bimore.

Një tjetër mënyrë për të përmirësuar përthithjen e hekurit është kombinimi i bishtajoreve ose drithërave me mish, peshk apo pulë. Proteinat e këtyre ushqimeve mund të ndihmojnë organizmin të përthithë më mirë hekurin që vjen nga burimet bimore.

Megjithatë, jo të gjitha kombinimet ushqimore japin të njëjtin rezultat.

Kafeja dhe çaji përmbajnë përbërës që mund të pengojnë përthithjen e hekurit johemik, sidomos kur konsumohen gjatë ngrënies. Taninet dhe polifenolet e këtyre pijeve mund të ulin sasinë e hekurit që organizmi arrin të përthithë nga ushqimi.

Për këtë arsye, personat që kanë mungesë hekuri mund të përfitojnë duke e konsumuar kafenë ose çajin larg vakteve kryesore.

Edhe kalciumi që gjendet te qumështi, kosi dhe djathi mund të ndikojë në përthithjen e hekurit. Kjo nuk do të thotë se produktet e qumështit duhen shmangur, por se personat me mungesë të konfirmuar hekuri duhet t’i kushtojnë vëmendje kombinimit dhe kohës së konsumimit të tyre.

Në praktikë, disa zgjedhje të thjeshta mund të përmirësojnë cilësinë ushqyese të vakteve. Një pjatë me thjerrëza dhe limon, qiqra me speca të kuq, mish viçi me sallatë të freskët ose peshk me fasule dhe perime janë kombinime që ndihmojnë marrjen dhe përthithjen e hekurit.

Ekspertët e ushqyerjes theksojnë se rëndësi nuk ka vetëm sasia e hekurit që përmban një ushqim, por edhe aftësia e organizmit për ta shfrytëzuar atë.

Ndryshimet e vogla në mënyrën e përgatitjes dhe kombinimit të vakteve mund të ndihmojnë në ruajtjen e niveleve të përshtatshme të hekurit. Megjithatë, kur shfaqen simptoma të mungesës së tij, analizat e gjakut dhe këshillimi mjekësor janë të nevojshëm për të përcaktuar shkakun dhe trajtimin e duhur.

3sgIgLJ.png