Satelitë që lëshojnë lazer, kështu planifikojnë evropianët të mbrojnë infrastrukturën e tyre hapësinore. Ndërkohë, Rusia po synon kanalet e komunikimit të pakriptuara, përfshirë ato të përdorura nga forcat e armatosura gjermane…Skenat duket se i ngjajnë filmave me James Bond: një satelit rus po gjurmon aktualisht satelitët evropianë. Sateliti rus po fluturon aq afër atyre evropianë sa mund të përgjojë komunikimet e tyre, deklaron komandanti i komandës hapësinore të Forcave të Armatosura Gjermane. Ka shumë të ngjarë që Rusia, si rezultat i kësaj manovre, të jetë duke dëgjuar çfarë po diskuton ushtria gjermane. Por si ia del Rusia ta bëjë këtë dhe sa të gjera janë pasojat e operacionit të spiunazhit?
Kjo demonstrohet nga shembulli i Luch-2, satelitit që aktualisht po shkakton trazira.
Luch-2 u lançua në hapësirë nga agjencia hapësinore ruse në mars të vitit 2023. Ai orbiton Tokën në një orbitë gjeostacionare 35,700 kilometra mbi ekuator. Satelitët në këtë orbitë mbeten mbi të njëjtën pikë në Tokë. Shumë satelitë në orbitë gjeostacionare përdoren për komunikim. Intelsat-39, për shembull, ofron mbulim interneti dhe telefonie celulare për Evropën dhe pjesë të Afrikës. Të dhënat dhe mesazhet transmetohen nëpërmjet satelitit. Dhe kushdo që i afrohet mjaftueshëm Intelsat-39 mund t’i lexojë ato.
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përfaqësuesit ushtarakë evropianë dhe autoritetet e sigurisë komunikojnë, të paktën pjesërisht, nëpërmjet satelitëve civilë të pakriptuar, siç është Intelsat-39. Thjesht ka shumë pak lidhje të sigurta në dispozicion.
Forcat e Armatosura Gjermane (Bundeswehr) janë një përdorues i konfirmuar i Intelsat-39 . Nuk dihet se çfarë lloj informacioni komunikon Bundeswehr nëpërmjet satelitit, por incidentet e kaluara kanë treguar se personeli i Bundeswehr ndonjëherë është neglizhent kur komunikon informacion konfidencial. Dy vjet më parë, për shembull, oficerë të lartë ushtarakë diskutuan për dërgesat e armëve në Ukrainë – dhe rusët po dëgjonin.
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Ekspertët bien dakord se sateliti spiun i Rusisë, Intelsat-39, mund të kapë komandat e kontrollit që merr nga stacioni i saj tokësor. Teknikët rusë më pas mund të imitojnë këto sinjale dhe të dërgojnë komanda te Intelsat-39, duke bërë që ai të ndryshojë trajektoren e tij ose të largohet nga Toka. Secili prej këtyre veprimeve mund ta bëjë satelitin të papërdorshëm.
Në të njëjtën mënyrë, do të ishte e mundur të manipuloheshin të gjithë satelitët e tjerë të komunikimit të pakriptuar që Luch-2 i është afruar që nga marsi i vitit 2023.
Deri më tani, ata janë kufizuar në sulme kibernetike kundër stacioneve marrëse tokësore për të çaktivizuar satelitët. Për shembull, në fillim të pushtimit të plotë të Ukrainës, Rusia sulmoi sistemin satelitor Viasat të përdorur nga forcat e armatosura ukrainase.
Për aq sa dihet, asnjë vend nuk i ka rrëzuar qëllimisht satelitët e një vendi tjetër. Në vitet 2007 dhe 2008, hakerat kinezë sulmuan një stacion tokësor në ishullin norvegjez të Svalbardit. Ata depërtuan në sisteme aq thellë sa mund të kishin manipuluar kontrollet e disa satelitëve amerikanë dhe kështu t’i shkatërronin ato. Por ata nuk e bënë këtë.
Nëse Rusia do të manipulonte ose edhe do të shkatërronte satelitët evropianë të komunikimit, kjo do të përbënte një sulm ndaj infrastrukturës kritike të Evropës. Ky veprim do të shkonte shumë përtej akteve të sabotimit që i ishin atribuar më parë Rusisë nga shërbimet e inteligjencës evropiane.
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Përgjimi satelitor/ Nga bisedat telefonike te mesazhet, ja si rusët
Për momentin, Rusia ka të ngjarë të jetë e kënaqur me efektin simbolik të operacionit të saj të spiunazhit. Në fund të fundit, Luch-2 është një provë fluturuese se Rusia është një fuqi hapësinore dhe se evropianët deri më tani nuk kanë qenë në gjendje ta kundërshtojnë atë.
Ndërkohë që Rusia e ka parë gjithmonë hapësirën si një vend me potencial ushtarak, kjo perspektivë ka fituar mbështetje vetëm midis udhëheqësve evropianë dhe operatorëve të satelitëve vetëm vitet e fundit. Sot, do të ishte shumë e pamundur që ndonjë satelit që komunikon i pakriptuar të vihet në funksion.
Do të duhet kohë para se ndryshimi teorik i të menduarit të evropianëve në lidhje me hapësirën të reflektohet në veprime teknologjike. Satelitët e komunikimit përdoren zakonisht për rreth pesëmbëdhjetë vjet. Intelsat-39 u vu në punë vetëm shtatë vjet më parë.
Edhe nëse operatorët do të donin, ata nuk mund ta zëvendësonin menjëherë Intelsat-39. Ndërtimi i një sateliti komunikimi zgjat disa vite, dhe kushton disa qindra milionë euro.
Satelitët mbrojtës kanë për qëllim të mbrojnë infrastrukturën hapësinore të Evropës.
Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, dhe politikëbërës të tjerë evropianë kanë njoftuar tashmë masa. Në fund të vitit 2025, ata rritën buxhetin e Agjencisë Hapësinore Evropiane (ESA) në 22.1 miliardë euro për tre vitet e ardhshme. Dhe për herë të parë në historinë e saj, ESA-s iu ngarkua detyra të zhvillonte teknologji dhe sisteme hapësinore për sigurinë dhe mbrojtjen.
Evropianët ka të ngjarë të zgjerojnë gjithashtu aftësitë e tyre për të lokalizuar dhe ndjekur më mirë objekte të tilla si satelitët spiunë rusë në hapësirë. Projektimi dhe funksionaliteti i këtyre sistemeve mbetet për t’u përcaktuar.
Pistorius tashmë po flet për “përdorimin e ardhshëm të satelitëve roje”. Këta do të jenë satelitë të pozicionuar pranë satelitëve ushtarakë ose të komunikimit veçanërisht të rëndësishëm, thotë ekspertja e hapësirës Juliana Süss e Institutit Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë (SWP) në Berlin. Këta roje mund të qëllojnë më pas, për shembull, predha ose lazerë drejt satelitëve armik. Megjithatë, satelitët roje gjermanë do të shërbejnë kryesisht për qëllime zbulimi, sipas Süss.
Me shumë gjasa do të duhen disa vite para se sisteme të tilla të jenë funksionale. Për më tepër, planet e evropianëve ende nuk janë konkrete. Për momentin, infrastruktura hapësinore evropiane do të mbetet e pambrojtur kundër ndërhyrjeve dhe përgjimeve ruse.
Ndërkohë, agjencia hapësinore ruse ka lëshuar tashmë dy satelitë të tjerë në hapësirë, të ngjashëm me Luch-2. /Përshtatur nga NZZ/
