Shkup – Përhapja e lojërave të fatit në zonat urbane po shndërrohet në një problem serioz shoqëror dhe shëndetësor. Në disa komuna urbane janë evidentuar deri në 60 kazino, pika bastesh dhe shtëpi lojërash fati, një numër që tejkalon atë të fushave sportive dhe shesheve të lojërave për fëmijë së bashku. Ky disproporcion tregon orientimin e hapësirës publike drejt aktiviteteve të lidhura me bixhozin, në dëm të përmbajtjeve rekreative dhe edukative.
Vendosja e objekteve të lojërave të fatit në zona të dendura të banuara, pranë institucioneve arsimore dhe hapësirave publike, krijon një mjedis ku bixhozi bëhet pjesë e realitetit të përditshëm. Kjo ekspozim i vazhdueshëm rrit rrezikun e përfshirjes së hershme të të rinjve dhe të miturve, veçanërisht në kushtet kur kontrollet në hyrje nuk janë gjithmonë të mjaftueshme.
Të dhënat e Institutit të Shëndetit Publik tregojnë se çdo i katërti nxënës ka luajtur bixhoz për para. Bixhozi me prani fizike mbetet forma më e përhapur me 21 për qind, ndërsa bixhozi online përfaqëson 15 për qind, duke treguar se të dy format janë dukshëm të pranishme te të rinjtë. Këto shifra sinjalizojnë një rrezik të shtuar për zhvillimin e varësisë nga bixhozi në moshë të re.
Problemi me bixhozin ka shënuar rritje të konsiderueshme gjatë viteve të fundit. Në vitin 2019, shkalla e problemit ishte 4.5 për qind, ndërsa në vitin 2024 ajo është rritur në 7.6 për qind midis atyre që luajnë bixhoz. Sipas ndarjes gjinore për vitin 2024, problemi është më i theksuar te djemtë me 9.3 për qind, krahasuar me 4.1 për qind te vajzat.
Pasojat e përhapjes së lojërave të fatit nuk kufizohen vetëm te individët. Varësia nga bixhozi shpesh shoqërohet me vështirësi financiare, prishje të marrëdhënieve familjare dhe përkeqësim të shëndetit mendor. Në nivel shoqëror, kjo dukuri kontribuon në normalizimin e kulturës së “parave të shpejta” dhe dobëson kohezionin social.
Rritja e numrit të objekteve të lojërave të fatit në zonat urbane dhe trendi në rritje i përfshirjes së të rinjve në bixhoz theksojnë nevojën për politika më të rrepta rregulluese, kontrolle më efektive dhe transparencë më të madhe institucionale. Mbrojtja e interesit publik, veçanërisht e fëmijëve dhe të rinjve, mbetet thelbësore për parandalimin e pasojave afatgjata shoqërore dhe shëndetësore të këtij fenomeni.
Aktivisti Artan Hasani tha se, “Jam i shqetësuar nga përhapja e pakontrolluar e lojërave të fatit në zonat urbane. Kazinotë dhe pikat e basteve po pushtojnë hapësirat publike dhe po normalizojnë një dukuri që dëmton familjet, të rinjtë dhe shëndetin mendor të shoqërisë. Qasja e lehtë e të miturve në këto ambiente është e papranueshme”./Koha
