Shkruar nga Gjergj Zefi
SHBA-të dhe Izraeli synuan ta dobësojnë Republikën Islamike, por po i japin asaj armën më të fortë: legjitimitetin e rrethimit…
Ka momente në politikën ndërkombëtare kur fuqia ushtarake, në vend që të prodhojë zgjidhje, prodhon iluzione. Dhe një nga iluzionet më të rrezikshme të kësaj kohe është besimi se bombardimi i Iranit e dobëson automatikisht Republikën Islamike.
Në pamje të parë, logjika duket e thjeshtë: sa më i madh presioni nga jashtë, aq më afër shembjes regjimi. Por Lindja e Mesme nuk funksionon me formula lineare. Aq më pak Irani.
Sot po shfaqet një paradoks që Uashingtoni dhe Tel Avivi duket se ose nuk e kuptojnë dot, ose refuzojnë ta pranojnë: duke goditur Iranin, ata nuk po e zhveshin regjimin nga fuqia e tij politike, por po i japin justifikimin historik për t’u ngurtësuar, për t’u mbyllur dhe për të mbijetuar.
Në vend që ta izolojnë Republikën Islamike nga populli i vet, rrezikojnë ta mbështjellin me flamurin e mbrojtjes kombëtare.
Ky është thelbi i gabimit strategjik. Regjimet ideologjike nuk ushqehen vetëm me sukses. Ato ushqehen edhe me kërcënim. Madje, ndonjëherë, kryesisht me kërcënim. Republika Islamike për dekada të tëra e ka ndërtuar identitetin e saj mbi idenë e rrethimit, të rezistencës dhe të sakrificës. Në një realitet të tillë, sulmi i jashtëm nuk lexohet thjesht si goditje ushtarake; ai përkthehet në provë morale, në instrument mobilizimi dhe në pretekst për disiplinim të brendshëm.
Pikërisht këtu qëndron forca e errët e Teheranit. Ai mund të jetë i dobët ekonomikisht, i lodhur në pikëpamje sociale dhe i konsumuar politikisht, por mbetet jashtëzakonisht i aftë për ta kthyer presionin e huaj në energji të brendshme mbijetese.
Çdo raketë që bie mbi Iran nuk godet vetëm një objektiv fizik; ajo mund të godasë edhe vetë mundësinë e një opozite të pavarur, të një pakënaqësie qytetare që kërkon ndryshim nga brenda, jo nga qielli.
Sepse kur një vend hyn nën zjarr, balancat e brendshme ndryshojnë. Edhe ata që e urrejnë regjimin, në shumë raste, nuk duan ta shohin vendin e tyre të copëtuar nga të huajt. Edhe ata që kërkojnë liri, nuk e përqafojnë domosdoshmërisht poshtërimin kombëtar si rrugë për ta arritur atë. Kështu, vijat ndarëse mes shtetit dhe shoqërisë turbullohen. Dhe në atë mjegull, fituesi i parë është gjithmonë aparati i sigurisë.
Kjo është arsyeja pse fushatat ushtarake kundër Iranit rrezikojnë të prodhojnë të kundërtën e asaj që premtojnë. Ato nuk po hapin domosdoshmërisht rrugë për një Iran më të lirë; përkundrazi, mund të përgatisin terrenin për një Iran më të militarizuar, më të mbyllur dhe më të ashpër. Në vend që të dobësojnë radikalët, po u japin atyre provën e artë se bota është kundër Iranit dhe se çdo kompromis është naivitet.
Ky është momenti kur diplomacia duhet të flasë më fort se topat. Jo nga sentimentalizmi, por nga realizmi. Sepse historia e rajonit ka treguar vazhdimisht se regjimet autoritare të Lindjes së Mesme rrëzohen më rrallë nga bombardimet sesa nga kalbëzimi i tyre i brendshëm. Kur fuqitë e jashtme ndërhyjnë brutalisht, ato shpesh bëhen, pa e kuptuar, partnerët më efektivë të propagandës së regjimit që duan të rrëzojnë.
Në këtë kuptim, SHBA-të dhe Izraeli nuk po e shpëtojnë Lindjen e Mesme nga një regjim i rrezikshëm. Rrezikojnë të bëjnë diçka më të rëndë: ta forcojnë atë pikërisht në çastin kur dobësia e tij e brendshme mund të kishte qenë më e dukshme. Po i japin Teheranit luksin politik të viktimës, privilegjin strategjik të rrethimit dhe instrumentin moral të martirizimit.
Dhe kështu, në përpjekje për ta gjunjëzuar Republikën Islamike, mund të kenë kryer gabimin më të madh të mundshëm: i kanë dhënë arsye të jetojë.
