Hetimi në Itali për udhëtime të organizuara drejt rrethimit serb të Sarajevës gjatë luftës në Bosnje në vitet 1990 ka sjellë të dyshuarin e parë. Sipas mediave italiane, Prokuroria e Milanos ka regjistruar zyrtarisht si të dyshuar një 80-vjeçar, ish-shofer kamioni, banues në Pordenone, në verilindje të Italisë, pranë kufirit me Slloveninë. Ai është thirrur të dëshmojë të hënën e ardhshme.
Karabinierët kanë kontrolluar banesën e tij, ku janë gjetur shtatë armë të ligjshme: dy pistoleta, një pushkë dhe katër armë gjahu. I dyshuari hetohet për veprën penale të vrasjes së qëllimshme të përsëritur. Sipas dëshmive të mbledhura nga prokurorët, gjatë luftës ai dyshohet se ishte mburrur se kishte “gjuajtur njerëz” në Sarajevë.
Urdhri i prokurorisë, sipas mediave, thekson se i dyshuari, “në bashkëpunim me persona ende të paidentifikuar” dhe në kuadër të “një plani të vetëm kriminal”, ka shkaktuar vdekjen e “civilëve të pambrojtur, përfshirë gra, të moshuar dhe fëmijë”, duke qëlluar me armë snajper nga kodrat përreth Sarajevës. Prokurorët po shqyrtojnë gjithashtu rrethanën rënduese të “motiveve të neveritshme”. Hetime paralele po zhvillohen edhe në Francë, Zvicër dhe Belgjikë, pasi pjesëmarrësit e dyshuar vinin nga disa vende europiane.
Sarajeva u rrethua nga vitet 1992–1996 nga milicitë serbe të Bosnjës. Gjatë kësaj periudhe u bë famëkeqe “Rruga e Snajperëve”, ku civilët që kalonin rrezikonin jetën nga të shtënat nga kodrat përreth. Vlerësohet se mbi 11 mijë civilë u vranë gjatë rrethimit.
Prokuroria veproi pas një kallëzimi prej 17 faqesh të paraqitur nga shkrimtari dhe gazetari italian Ezio Gavazzeni, i mbështetur nga ish-magjistrati Guido Salvini dhe avokati Nicola Brigida. Për vite me radhë qarkullonin zëra për këto të ashtuquajtura “safari njerëzore”, të cilat u konkretizuan më 2023 me dokumentarin “Sarajevo Safari” të regjisorit slloven Miran Zupanič.
Sipas hipotezave hetimore, qytetarë të zakonshëm, entuziastë të armëve, paguanin shuma shumë të larta për të udhëtuar në Sarajevë dhe për të qëlluar civilë nga pozicionet e milicive serbe. Thuhet se udhëtimet realizoheshin me fluturime nga Trieste drejt Beogradit dhe më pas me rrugë tokësore. Pagesat e dyshuara varionin nga 80 mijë deri në 100 mijë euro, ndërsa të shtënat ndaj fëmijëve, sipas dëshmive, kushtonin edhe më shumë.
Një nga dëshmitë më të forta vjen nga ish-agjenti i inteligjencës boshnjake Edin Subašić, i cili ka deklaruar se autoritetet boshnjake kishin informuar shërbimin sekret italian SISMI, i cili më pas njoftoi se rasti ishte mbyllur dhe se itinerari i përdorur nga “turistët e luftës” ishte ndërprerë në vitin 1994. Pas hapjes së hetimit në Milano, ish-diplomati italian Michael Giffoni, atëherë zëvendësshef i misionit diplomatik në Sarajevë, konfirmoi publikisht se këto “safari njerëzore” kishin ndodhur.
Në një kallëzim të veçantë, gazetari kroat Domagoj Margetić ka akuzuar presidentin aktual të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, për pjesëmarrje në të shtëna ndaj civilëve gjatë rrethimit. Sipas tij, Vuçiç, atëherë sekretar i përgjithshëm i Partisë Radikale Serbe, kishte qenë vullnetar në pozicionet e milicive serbe. Vuçiç i ka mohuar akuzat, duke deklaruar se “nuk ka vrarë apo plagosur askënd” dhe se pretendimet ndaj tij janë të pavërteta. /Marrë nga El Pais
