Shkruar nga Lena Stevanoviç
Pikërisht këtu qëndrojnë fillimet e tij politike, dhe është më se logjike që tani, kur pas më shumë se një dekade mbijetesa e tij në pushtet nuk është e garantuar, ai përdor truket e vjetra që kanë provuar se funksionojnë.
Historikisht, marrëdhëniet midis Beogradit dhe Zagrebit nuk janë në një nivel të lakmueshëm, dhe në vitin e fundit ato kanë dalë nga korniza e tyre tradicionale e retorikës së ashpër në epokën e përvjetorëve të dhimbshëm.
Regjimet autoritare, si rregull, kërkojnë një armik kundër të cilit luftojnë për të ruajtur interesat kombëtare dhe interesat e qytetarëve, prandaj e pozicionojnë veten si mbrojtësit dhe garantuesit e vetëm të sigurisë dhe stabilitetit.
Mund ta interpretojmë këtë rast edhe në këtë mënyrë. Në fillim të demonstratave për shkak të rënies së tendës në Novi Sad, kur u formua edhe lëvizja studentore, autoritetet serbe akuzuan Kroacinë dhe shërbimet e saj të sigurisë për koordinim të drejtpërdrejtë të protestave. Le të kujtojmë “librin e gatimit të bllokadës” të famshëm. Që atëherë, incidentet kanë vazhduar.
Nga mbajtja e Severinës në kufi deri te barazimi i lëvizjes studentore me ustashët në mediat pro-regjimit, ashpërsimi i retorikës mund të vihej re që atëherë. Marrëdhëniet nuk u ndihmuan nga fakti që raportuesi i Parlamentit Evropian, Tonino Picula, mori një qëndrim të qartë në Bruksel se studentët po e mbajnë Serbinë në rrugën pro-evropiane me kërkesat e tyre, duke i ofruar atyre mbështetje në luftën kundër regjimit aktual.
Dhe kështu, nga Severina, përmes Thompson, studentëve, “semaforë udhëtimi”, një ekspozitë për Jasenovacin në sallën e Asamblesë Kombëtare të Serbisë, e deri te armët, tensionimi i marrëdhënieve fqinjësore përdoret për të fituar pikë politike në politikën e brendshme, me koston e stabilitetit rajonal. Kjo është veçanërisht problematike në kontekstin e ngjarjeve aktuale gjeopolitike dhe përshkallëzimit të konflikteve në Lindjen e Mesme.
Ky lloj retorike sigurisht që nuk është i panjohur për Vuçiçin. Pikërisht këtu qëndrojnë fillimet e tij politike, dhe është më se logjike që tani, kur pas më shumë se një dekade mbijetesa e tij në pushtet nuk është e garantuar, ai përdor truket e vjetra që kanë provuar se funksionojnë.
Provë se pas këtyre deklaratave fshihen fjalë boshe dhe propagandë politike konfirmohet nga fakti se, pasi Ministria e Punëve të Jashtme e Serbisë e kategorizoi Kroacinë si një destinacion që qytetarët serbë duhet ta vizitojnë vetëm për shkak të nevojës, Air Serbia, përpara sezonit turistik veror, po prezanton fluturime të reja për në Braç.
Mund të bëjmë sikur jemi të befasuar, por përkeqësimi i marrëdhënieve ndërfqinjësore kur “vjell” është modus i Vuçiçit. Në mes të fushatës për zgjedhjet lokale, retorika e “burrit të fortë” është shumë në favor të mbajtësit të të gjitha listave të koalicionit qeverisës. Duke gërmuar në plagët e së kaluarës dhe duke evokuar emocionet e një kombi që ende nuk është rikuperuar nga luftërat e viteve 1990, Vuçiç i drejtohet Kroacisë si një armik i sigurt, tashmë i njohur i popullit serb.
Sa i përket sigurisë ushtarake, Zagrebi ka ndërmarrë gjithashtu lëvizje që mund të konsiderohen një lloj provokimi, siç është aleanca ushtarake Zagreb–Prishtinë–Tiranë, e cila u dha autoriteteve serbe municion për rritjen e mëtejshme të tensioneve dhe një arsye për armatim të mëtejshëm nën pretekstin e ruajtjes së sigurisë kombëtare, e cila dyshohet se kërcënohet nga faktorë të jashtëm. Këtu arrijmë te armët hipersonike që dyshohet se i zotëron Serbia.
Në thelb, marrëdhëniet tashmë jo aq të mira midis fqinjëve u gjetën në mëshirën e udhëheqësve shtetërorë dhe situatave të paparashikueshme gjeopolitike. Ky lloj retorike, e cila kontribuon në atmosferën e tensionuar, është mbi të gjitha e papërgjegjshme në kontekstin e ngjarjeve aktuale, në një kohë kur marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë janë diçka për të cilën duhet të përpiqemi.
Retorika nxitëse dhe përleshjet e pakuptimta sot mund të kenë pasoja shumë më të rëndësishme për të dyja palët, të cilat duket se i humbasin nga sytë dhe tregojnë se fitimi politik afatshkurtër ka përparësi mbi stabilitetin rajonal afatgjatë./ “Danas”
