Bloomberg Economics vlerëson se Koreja e Veriut shumëfishoi të ardhurat gjatë viteve 2022-2025, e ndihmuar kryesisht nga shitjet e armëve dhe bashkëpunimi ushtarak me Rusinë, ndërsa ka forcuar edhe marrëdhëniet me Kinën…
Koreja e Veriut mund të ketë siguruar deri në 22 miliardë dollarë të ardhura nga jashtë gjatë periudhës 2022-2025, duke i dhënë Kim Jong Un burime financiare më të mëdha se në çdo periudhë tjetër të 15 viteve të tij në pushtet. Vlerësimi vjen nga një analizë e Bloomberg Economics, e bazuar në të dhëna zyrtare tregtare, informacione të shërbimeve të inteligjencës dhe kërkime të pavarura mbi burimet kryesore të të ardhurave të Phenianit.
Sipas Bloomberg, shuma është pothuajse katër herë më e lartë se ajo e siguruar gjatë katër viteve të mëparshme. Kjo rritje ka ndodhur pavarësisht sanksioneve të Kombeve të Bashkuara, të miratuara për t’i kufizuar Koresë së Veriut aksesin në valutë dhe burime që mund të përdoren për zhvillimin e programeve të saj bërthamore dhe raketore.
Të dhënat mbeten megjithatë vlerësime. Koreja e Veriut nuk publikon statistika të plota për ekonominë e saj, ndërsa Pheniani dhe partnerët e tij përdorin mekanizma që e bëjnë të vështirë gjurmimin e transaksioneve që shkelin sanksionet. Një pjesë e parave gjithashtu qëndron jashtë vendit për shkak të izolimit të Koresë së Veriut nga sistemi financiar ndërkombëtar, ndërsa disa pagesa mund të kryhen në formën e mallrave, ushqimeve ose transferimit të teknologjisë.
Lufta në Ukrainë ndryshoi pozicionin e Phenianit
Pika kryesore e kthesës erdhi pas nisjes së luftës së Rusisë kundër Ukrainës në vitin 2022. Përballë konsumit të lartë të municioneve, Moska iu drejtua Phenianit për furnizime me predha artilerie të standardit sovjetik. Rezervat e mëdha të Koresë së Veriut morën kështu një vlerë të re ekonomike dhe strategjike.
Sipas vlerësimeve të inteligjencës ukrainase të cituara në material, deri në fund të vitit 2025 Koreja e Veriut mbulonte deri në 50% të nevojave të Rusisë për municione të kalibrave 122 dhe 152 milimetra.
Bashkëpunimi nuk është kufizuar vetëm te armët. Vlerësimet e Koresë së Jugut dhe të Center for Strategic and International Studies tregojnë se Pheniani ka dislokuar mes 16 mijë dhe 22 mijë ushtarë koreano-veriorë, ndërsa pagesa për secilin prej tyre vlerësohet në rreth 2 mijë dollarë në muaj.
Deputeti koreano-jugor Kang Dae-sik, anëtar i komisionit parlamentar të Mbrojtjes, tha se bashkëpunimi ushtarak mes Koresë së Veriut dhe Rusisë nuk përbën më vetëm një çështje diplomatike dhe sigurie, por është shndërruar në një burim të rëndësishëm të ardhurash për ekonominë koreano-veriore.
Tre vite radhazi me rritje ekonomike
Rritja e të ardhurave nga jashtë ka përkuar edhe me një përmirësim të aktivitetit ekonomik. Banka e Koresë vlerëson se ekonomia e Koresë së Veriut u rrit me 3,5% gjatë vitit 2025, duke shënuar vitin e tretë radhazi me zgjerim ekonomik.
Situata ndryshon ndjeshëm nga vitet që pasuan takimin e Kim Jong Un me presidentin amerikan Donald Trump në Hanoi në vitin 2019. Samiti përfundoi pa një marrëveshje për lehtësimin e sanksioneve. Më pas, prodhimi i dobët bujqësor dhe mbyllja e kufijve gjatë pandemisë goditën tregtinë me Kinën dhe shtuan vështirësitë ekonomike të vendit.
Tashmë Pheniani ka shtuar aktivitetin ndërtimor në kryeqytet dhe ka prezantuar sisteme të reja ushtarake, përfshirë anije luftarake moderne. Sipas Bloomberg, këto zhvillime pasqyrojnë burimet më të mëdha financiare që ka në dispozicion regjimi.
Marrëdhënie më të forta me Moskën dhe Pekinin
Përveç partneritetit me Rusinë, Kim Jong Un ka punuar edhe për forcimin e marrëdhënieve me Kinën. Pekini mbetet partneri më i rëndësishëm ekonomik i Koresë së Veriut dhe një mbështetje thelbësore për tregtinë e saj.
Andrei Lankov, ekspert i studimeve koreane dhe drejtues i Korea Risk Group, i tha Bloomberg se Koreja e Veriut ndodhet aktualisht në një pozicion më të fortë se në çdo periudhë tjetër të 35 viteve të fundit. Sipas tij, të ardhurat nga shitja e armëve Rusisë i kanë dhënë Kim Jong Un një burim të papritur dhe të konsiderueshëm financiar, ndërsa mbështetja e ripërtërirë kineze i ofron Phenianit një bazë më të qëndrueshme ekonomike dhe diplomatike.
Analiza e Bloomberg Economics tregon kështu një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si Pheniani siguron të ardhura nga jashtë. Nga aktivitetet më të kufizuara të përdorura më parë për shmangien e sanksioneve, Koreja e Veriut ka kaluar te bashkëpunimi ushtarak dhe tregtar në shkallë shumë më të madhe.
Këto burime i kanë dhënë Kim Jong Un më shumë hapësirë financiare për të mbështetur ekonominë, për të modernizuar forcat e armatosura dhe për të vazhduar zhvillimin e kapaciteteve strategjike të vendit, pavarësisht regjimit ndërkombëtar të sanksioneve.
