Shkruar nga Mauro Evangelisti
Përmes agjencisë Tasnim, Irani ka shfaqur “pikat e dobëta” të infrastrukturës digjitale në Ngushticën e Hormuzit. Ekspertët paralajmërojnë pasoja të rënda për inteligjencën artificiale dhe sigurinë financiare në rajon…
Pasi paralizoi një pjesë të konsiderueshme të tregtisë së naftës duke mbyllur Ngushticën e Hormuzit, Irani kërcënon të presë kabllot nënujore nga të cilat varen lidhjet e internetit – dhe për rrjedhojë sistemet cloud, bankare dhe të sigurisë – të vendeve të Gjirit.
Sipas faqes “Iran International” (me seli në Londër dhe zë i opozitës ndaj ajatollahëve), agjencia Tasnim, e cila është e lidhur me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike, ka hartëzuar në mënyrë të qartë kabllot nënujore të internetit dhe infrastrukturat cloud të Gjirit Persik.
Ky veprim duket si një paralajmërim jo fort i maskuar. Shtylla kurrizore digjitale e rajonit mund të jetë tani në shënjestrën e Iranit.
Për çfarë shërbejnë kabllot nënujore?
Kabllot në rajon garantojnë shërbimet e internetit për të gjitha vendet, që nga Emiratet e Bashkuara Arabe deri te Arabia Saudite, dhe nga Bahreini deri te Kuvajti e Katari. Duke treguar hartën, Pasdaranët thonë: “Shihni, nëse duam mund të godasim edhe këtë pikë të dobët”.
Ky është një tjetër mjet presioni, ndërsa negociatat mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit kanë arritur në një ngërç. Agjencia Tasnim thekson më tej, duke folur në emër të Pasdaranëve, se përqendrimi i shumë kabllove të internetit në një kalim të vetëm të ngushtë e ka bërë Ngushticën e Hormuzit një pikë të ndjeshme për ekonominë digjitale të rajonit.
Në vendet ku kabllot, pasi kalojnë ngushticën, lidhen me stacionet bregdetare dhe me qendrat kryesore të të dhënave, dëmtimi i njëkohshëm i disa linjave kryesore – qoftë nga aksidentet apo veprimet e qëllimshme – mund të shkaktojë ndërprerje të rënda të shërbimeve në të gjithë Gjirin Persik.
Ndërkohë, në një analizë të saj, media izraelite “Jerusalem Post” vëren: “Është konstatuar se disa sisteme, përfshirë të paktën shtatë kabllo kryesore komunikimi, u shërbejnë shteteve të Gjirit. Tasnim ka përmendur konkretisht kabllot Falcon, AAE-1, TGN-Gulf dhe SEA-ME-WE, të cilat lidhin një nyje të madhe qendrash të dhënash në rajon me Lindjen e Mesme, Evropën dhe Azinë”.
Sulmet e mëparshme
Sipas agjencisë Tasnim, dronët iranianë kanë goditur tashmë qendrat e të dhënave në Bahrein dhe në Emiratet e Bashkuara Arabe. Tani përmendet si e mundshme edhe një hakmarrje kundër gjigantëve amerikanë të teknologjisë që kanë infrastrukturë në rajon.
E përditshmja izraelite “Jerusalem Post”, shkruan se shtetet e Gjirit varen shumë nga kabllot që i lidhin me rrjetet globale dhe që mbështesin sistemet financiare, teknologjinë cloud dhe infrastrukturat e inteligjencës artificiale në të gjithë rajonin.
Rajoni ka investuar shuma të mëdha në Inteligjencën Artificiale dhe kabllot nën Ngushticën e Hormuzit u mundësojnë qendrave të të dhënave të komunikojnë me destinacione të largëta si Evropa, Azia dhe Afrika.
Kabllot nënujore janë mënyra më e shpejtë për transmetimin e të dhënave në internet. Edhe dëmet e kufizuara në disa kabllo kryesore mund të ngadalësonin ose të ndërprisnin fare lidhjen në Lindjen e Mesme, Azinë Jugore dhe madje në disa zona të Evropës. Sipas “Jerusalem Post”, incidentet e kaluara tregojnë se riparimet mund të zgjasin javë ose muaj, sidomos në ujëra të kontestuara ku qasja është e kufizuar.
Masha Kotkin, analiste gjeopolitike dhe energjetike, publikoi një artikull në faqen e “Stimson Center” (një grup kërkimor i njohur në Uashington), ku ndër të tjera theksonte: “Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabia Saudite, Katari dhe vende të tjera të Gjirit Persik i konsiderojnë investimet në inteligjencën artificiale dhe shërbimet e teknologjisë së informacionit si një mënyrë për të krijuar një fuqi punëtore të kualifikuar dhe për të diversifikuar ekonominë e tyre, e cila aktualisht varet nga nxjerrja e naftës dhe gazit”.
Çfarë mund të ndodhë tani?
Konflikti me Iranin i ka ekspozuar infrastrukturat teknologjike ndaj kërcënimeve të reja dhe serioze. Dronët iranianë kanë goditur tashmë qendrat e të dhënave në Bahrein dhe në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Po ashtu, Irani ka kërcënuar të presë kabllot nënujore dhe të minojë Ngushticën e Hormuzit në përgjigje të zbarkimeve të mundshme të trupave. Gjithashtu janë regjistruar masa të tjera hakmarrëse ndaj kompanive amerikane të teknologjisë që operojnë në Lindjen e Mesme pas vrasjes së zyrtarëve iranianë.
Rreziqet e luftës kanë bllokuar tashmë punimet për shtrimin e kabllove të reja nënujore në Gjirin Persik, duke reflektuar situatën në Detin e Kuq, ku kërcënimi i sulmeve nga Houthit ka vonuar ndërtimin e të gjitha kabllove që nga viti 2024.
Këto infrastruktura janë jetike për vendet e rajonit, theksohet më tej në analizën e Masha Kotkin, sepse Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe, në një masë më të vogël, vendet e tjera të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit, kanë nevojë për kabllo për të ofruar shërbime digjitale dhe inteligjencë artificiale si për klientët lokalë, ashtu edhe për ata ndërkombëtarë. Investimi në qendrat e të dhënave dhe inteligjencën artificiale është tashmë diçka e krahasueshme me investimet strategjike në qendrat e mëdha ajrore tregtare./Pamfleti nga “Il Messaggero”
