Shkruar nga Danilo Taino – “Corriere della Sera”
Sipas një studimi të publikuar nga Shoqata Amerikane e Industrisë së Gjysmëpërçuesve, ekonomia amerikane do të shembej…
A ka ndonjë gjë më të keqe për ekonominë botërore sesa një krizë energjitike e shkaktuar nga një luftë në Lindjen e Mesme ? Sigurisht, mund të ketë. Ende në Lindje, por në atë që ne e quajmë Lindja e Largët. Çfarë do të ndodhte nëse kompanitë ndërkombëtare papritmas nuk do të ishin në gjendje të furnizonin gjysmëpërçues nga Tajvani? Sipas një studimi të publikuar nga Shoqata Amerikane e Industrisë së Gjysmëpërçuesve, ekonomia amerikane do të shembej me më shumë se 10%, në një recesion më të keq se Depresioni i Madh i viteve 1930. Për Kinën, do të ishte një goditje edhe më e madhe, një rënie prej 16% (nëse vetë Pekini nuk do të kishte futur duart në prodhimin e çipave në Tajvan). Fatkeqësi do të godisnin edhe Evropën.
Rënia e PBB-së globale
I njëjti studim vlerëson një rënie prej 10 trilionë dollarësh në PBB-në globale nëse zinxhiri i prodhimit të çipave do të ndërpritej në Tajvan: një rënie prej 2.5 trilionë dollarësh në Amerikë, 2.8 trilionë dollarë në Kinë dhe sigurisht më shumë se një trilion në Evropë. Fakti është se mbi 90% e çipave më të përparuar, ato që përdoren për prodhimin dhe inteligjencën artificiale më të sofistikuar, shtypen në Tajvan; mbi 50% e atyre më pak të përparuar. Gjysmëpërçuesit nuk janë më pak të rëndësishëm se nafta dhe gazi për ekonominë e sotme , dhe prodhimi i tyre është edhe më i përqendruar: jo në një rajon, si Lindja e Mesme, por në një ishull të vetëm.
Për më tepër, një ishull që Republika Popullore e Kinës ka vendosur ta aneksojë me çdo kusht . Nëse Pekini do të krijonte një bllokadë rreth Tajvanit, siç po praktikohet gjithnjë e më shumë me ushtrime detare dhe ajrore, fabrikat e ishullit, të integruara plotësisht në zinxhirët globalë të furnizimit, nuk do të ishin më në gjendje të importonin dhe eksportonin. Nëse bllokada do të zgjaste shumë, me një ndërhyrje të mundshme amerikane për të mbështetur Taipein, kriza ekonomike do të bëhej jashtëzakonisht serioze. A do të rrezikojë Pekini të dëmtojë veten për të arritur një qëllim politik dhe ideologjik?
Fabrikat e çipave
Ndoshta do të shpresonte ta detyronte Tajvanin të dorëzohej brenda pak ditësh. Ndoshta do të zgjidhte të pushtonte ishullin, gjë që do t’i lejonte gjithashtu të fitonte kontrollin e fabrikave të saj të përparuara të çipave: por kjo do të ishte një rrezik i madh. Fakti është se, qoftë naftë, gaz apo çipa, politika e fuqisë vë në rrezik ekonomitë e botës . Në Lindjen e Mesme dhe Lindjen e Largët. Dhe më gjerë.
