Një fazë e re në përballjen e Rusisë me Ukrainën dhe Perëndimin…
Fitorja dërrmuese e partisë “Rusia e Bashkuar” të Presidentit Vladimir Putin në zgjedhjet parlamentare të fundjavës së kaluar jo vetëm që pritej, por ishte planifikuar. Votimi i detyruar në organizatat që varen nga buxheti dhe në shumë korporata; votimi i standardizuar në ushtri, strukturat e zbatimit të ligjit dhe të ashtuquajturat territore të reja; votimi mekanik sipas logjikës “merre votën time dhe më lër të qetë”; zgjerimi i votimit elektronik; si dhe përjashtimi para zgjedhjeve i Yabloko-s, e vetmja parti kundër luftës që vazhdonte të vepronte ligjërisht, ishin ndër faktorët që i siguruan partisë në pushtet një supermazhorancë.
Në analizën e publikuar në “Foreign Affairs”, autori Andrei Kolesnikov, argumenton se edhe votat për partitë e tjera parlamentare, të cilat i konsideron të kontrolluara nga Kremlini, në praktikë mbështetën sistemin qeverisës.
Për Putinin, ky mandat i rinovuar i jep legjitimitet të ri asaj që Moska e quan “operacioni special ushtarak” në Ukrainë. Mesazhi që Kremlini synon të përcjellë brenda vendit është i njëjtë me atë që projekton jashtë tij: Rusia ndodhet në një pozicion force dhe është e gatshme t’i ndjekë objektivat e saj ushtarake edhe më tej.
Sipas analizës, Kremlini synon të krijojë perceptimin e një shumice të plotë në mbështetje të tij, pavarësisht situatës reale. Rezultatet duhet të përcjellin idenë se të gjithë mbështesin Putinin dhe, rrjedhimisht, politikat ushtarake të vendit, shtypjen e kundërshtimit dhe kursin kundër Perëndimit. Në këtë këndvështrim, që prej vitit 2022 zgjedhjet në Rusi e kanë lidhur gjithnjë e më shumë konceptin e qytetarisë me mbështetjen për luftën.
Por të dhënat e sondazheve paraqesin një tablo më të ndërlikuar. Sipas Qendrës së pavarur Levada, në korrik përqindja e të anketuarve që e konsideronin të suksesshëm “operacionin special” kishte rënë në 50 për qind, pothuajse 20 pikë përqindjeje më pak se një vit më parë. Në të njëjtin sondazh, 54 për qind mendonin se vendi po ecte në drejtimin e duhur, dhjetë pikë përqindjeje më pak krahasuar me një vit më parë. Mes korrikut 2025 dhe korrikut 2026, vlerësimi për vetë presidentin ra me 12 për qind.
Paralelisht, sipas autorit, morali i përgjithshëm i publikut është përkeqësuar. Lufta e zgjatur dhe mundësia e një mobilizimi tjetër ushtarak shoqërohen me shqetësime për inflacionin, kufizimet e internetit dhe krizën e karburanteve.
Sondazhet e Levada Center të zhvilluara në gusht treguan se dy të tretat e të anketuarve kishin hasur probleme me internetin celular, aplikacionet e mesazheve ose furnizimin me benzinë. Mungesat e benzinës kishin ndikuar seriozisht në jetën e një në tre të anketuarve, ndërsa kufizimet e internetit kishin prekur një në pesë.
Shpenzimet e mëdha ushtarake dhe rritja e çmimeve të karburanteve paraqiten në analizë si faktorë të rëndësishëm të inflacionit. Nga tetori, rritja e tarifave të shërbimeve publike pritet t’i shtojë këto presione.
Pas zgjedhjeve, shumë rusë i druhen një mobilizimi tjetër ushtarak. Megjithatë, sipas autorit, Kremlini duket se preferon mobilizimin selektiv dhe më pak të dukshëm në vend të një thirrjeje të përgjithshme. Një mobilizim masiv do të rrezikonte perceptimin e një jete relativisht normale në një kohë kur sulmet me dronë e kanë sjellë luftën edhe brenda territorit rus.
Për sa kohë Putin beson se koha punon në favor të tij dhe se shoqëria është e gatshme të përballojë kostot e konfliktit, argumenton autori, ai do ta vazhdojë luftën. Në këtë logjikë, vazhdimi i saj nënkupton përshkallëzim si jashtë, ashtu edhe brenda Rusisë.
Një nivel më lart
Prej javësh, sipas analizës, ka shenja se Putin po përgatitet për një fazë të re të konfliktit të Rusisë me Ukrainën dhe Perëndimin. Kremlini ka ushqyer vazhdimisht ndjenjën e emergjencës dhe kërcënimit, atë që politologu i ndjerë rus Gleb Pavlovsky e përshkruante si një mekanizëm të vazhdueshëm prodhimi konfliktesh.
Në të njëjtën kohë, qeveria ka nxitur një mentalitet rrethimi dhe nevojën për unitet absolut, ndërsa sulmet ajrore ukrainase më thellë brenda Rusisë e kanë forcuar këtë dinamikë.
Autori e lidh këtë atmosferë edhe me goditjen ndaj partisë Yabloko para zgjedhjeve parlamentare. Partia nuk u lejua të merrte pjesë në zgjedhje, anëtarë të saj u arrestuan dhe një prej drejtuesve, Lev Shlosberg, u dënua me 11 vjet burg. Sipas interpretimit të autorit, kur pushteti kërkon një qëndrim kombëtar të unifikuar, nuk mbetet hapësirë ligjore për një zë kundër luftës.
Ndërkohë, Putin ka shtuar udhëtimet, takimet dhe fjalimet. Ai u është drejtuar ushtarakëve, fëmijëve, shkencëtarëve dhe biznesmenëve dhe ka vizituar gjithashtu një ishull të kontestuar në Detin e Ohotskut, i njohur si Iturup në Rusi dhe Etorofu në Japoni.
Që prej verës, Kremlini ka intensifikuar gjithashtu përpjekjet për ta mbajtur shoqërinë të mobilizuar emocionalisht dhe shpirtërisht rreth luftës. Kjo përpjekje përfshin kulturën, shoqërinë, fenë dhe interpretimin e historisë ruse.
Në gusht, për shembull, Kisha Ortodokse Ruse njoftoi se në Katedralen e Kryeengjëllit në Moskë ishin “zbuluar” eshtrat e Dmitry Donskoy-t, princit-luftëtar të shekullit XIV që mundi tatarët në Betejën e Kulikovos. Putin vizitoi menjëherë vendin e varrimit, ndërsa një pjesë e relikteve u dërgua në front me synimin e deklaruar për të “forcuar shpirtërisht” njësitë ruse.
Gjatë zgjedhjeve parlamentare, mijëra të krishterë ortodoksë u rreshtuan në Moskë për të parë reliket e Shën Spiridonit të Trimithusit. Në të gjithë vendin, qindra mijëra besimtarë kanë marrë pjesë gjithashtu në procesione fetare të mbështetura nga shteti, të lidhura me mbështetjen për forcat e armatosura. Ndër aktivitetet më të mëdha, autori veçon “Marshimin Rus” të zhvilluar në Moskë në fillim të shtatorit.
Por, sipas analizës, për shumicën e rusëve “mrekullia” që kërkohet është përfundimi i luftës. Autori argumenton se, herët ose vonë, Putin duhet të gjejë një mënyrë për të dalë nga konflikti dhe se Shtetet e Bashkuara mund të luajnë një rol vendimtar në këtë proces. Administrata Trump, sipas tekstit, po bën një përpjekje të re për negociata.
Vizita e shpejtë e drejtorit të CIA-s, John Ratcliffe, në Moskë në gusht paraqitet si pjesë e kërkimit të një modeli të ri diplomatik, ndoshta të ngjashëm me kanalin e drejtpërdrejtë që ekzistonte mes këshilltarit amerikan për Sigurinë Kombëtare Henry Kissinger dhe ambasadorit sovjetik Anatoly Dobrynin gjatë periudhës së détente-s.
Megjithatë, autori thekson se ende është e vështirë të shihet se si mund të krijohet një kanal i qëndrueshëm që do t’i orientonte palët drejt paqes dhe do të ulte tensionet mes Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara.
Bindja e Putinit
Për momentin, Kremlini beson se ka edhe kohën, edhe mjetet për ta vazhduar luftën për aq gjatë sa e konsideron të nevojshme. Sipas autorit, zgjedhjet e kontrolluara për Dumën dhe eliminimi i retorikës kundër luftës nga hapësira publike synojnë t’i japin Putinit një mandat më të fortë për veprimet e ardhshme.
Pyetja e hapur është se për sa kohë qytetarët rusë do të jenë të gatshëm ta pranojnë këtë situatë.
Deri tani, njerëzve u është dashur të përballen me pasojat e goditjeve ndaj rafinerive të naftës dhe magazinave, mungesat në pikat e karburantit, problemet me internetin dhe rrezikun e sulmeve me dronë. Përveç inflacionit të vazhdueshëm, deficiti buxhetor është bërë problem, ndërsa rritja e PBB-së dhe prodhimit industrial, sipas tekstit, është afër zeros.
Megjithatë, shoqëria vazhdon ta përballojë sistemin. Sondazhet që tregojnë rënie të kënaqësisë me luftën tregojnë njëkohësisht se një numër më i madh rusësh preferojnë intensifikimin e goditjeve në vend të lëshimeve për arritjen e paqes. Më shumë se gjysma e të anketuarve në një sondazh të Levada Center në gusht mendonin se lufta mund të vazhdonte edhe një vit.
Sipas autorit, pikërisht lodhja nga lufta bën që një pjesë e publikut ta shohë intensifikimin e veprimeve ushtarake si një mënyrë për ta afruar përfundimin e saj.
Por një mobilizim i ri në shkallë të gjerë mund ta ndryshojë situatën. Përveç kostos njerëzore, ai mund të largojë nga ekonomia një pjesë të fuqisë punëtore që vazhdon të jetë e nevojshme dhe të rëndojë problemet demografike të vendit.
Putin vazhdon t’i paraqesë veprimet e Rusisë si një fushatë historikisht të drejtë dhe mbrojtëse. Autori e krahason këtë narrativë me mënyrën se si Stalini paraqiti Luftën e Dimrit kundër Finlandës më 1939 dhe fushatën e Ushtrisë së Kuqe të po atij viti, që përfundoi me përfshirjen e territoreve të Bjellorusisë perëndimore dhe Ukrainës perëndimore në Bashkimin Sovjetik.
Megjithatë, argumenton analiza, që një konflikt të konsiderohet “luftë e popullit”, siç e kanë quajtur herë pas here propagandistët dhe zyrtarët e Kremlinit, ai duhet të ketë një kufi kohor dhe, në parim, të përfundojë me atë që publikut i paraqitet si fitore.
Sipas autorit, shoqëria ruse është lodhur deri në atë pikë sa mund të pranojë versione të ndryshme të “fitores”, për sa kohë autoritetet deklarojnë se objektivat janë arritur sipas kushteve të Rusisë.
Në praktikë, analiza e përshkruan luftën gjithnjë e më shumë si një konflikt personal të kreut të shtetit, në të cilin popullsia është përfshirë në shumë mënyra: nga pjesëmarrja e drejtpërdrejtë në luftime te detyrimi për t’iu nënshtruar kufizimeve politike dhe represionit.
Autori vëren se militarizimi i vazhdueshëm dhe ekonomia e orientuar drejt luftës kontribuuan në dobësimin e sistemit sovjetik. Sipas tij, Putin e ka rikthyer këtë qasje në funksion të objektivave të veta, por mbetet e paqartë për sa kohë shoqëria ruse mund ta normalizojë një gjendje të tillë.
Përshkallëzimi brenda Rusisë
Në Rusinë e Putinit, argumenton autori, përshkallëzimi zhvillohet në dy fronte: në fushën e betejës dhe brenda vendit.
Brenda Rusisë vazhdojnë arrestimet dhe burgosjet e kundërshtarëve të politikave të Kremlinit. Legjislacioni për të ashtuquajturit “agjentë të huaj” është shtrënguar vazhdimisht, veçanërisht ndaj personave që janë larguar nga vendi, duke prekur jo vetëm të drejtat politike, por edhe të drejtat pronësore dhe financiare.
Në të njëjtën kohë, barra fiskale po rritet për shkak të kostove të luftës. Sipas materialit, Kremlini e rriti këtë vit tatimin mbi vlerën e shtuar nga 20 në 22 për qind, një masë që rëndon veçanërisht mbi bizneset e vogla dhe të mesme.
Autori argumenton se fronti i brendshëm shpesh lihet jashtë analizave ndërkombëtare të strategjisë ruse, megjithëse është po aq i rëndësishëm. Sipas tij, Kremlini nuk mund ta shtojë presionin e jashtëm pa rritur njëkohësisht kontrollin e brendshëm.
Prodhimi i vazhdueshëm i krizave paraqitet në analizë si një mekanizëm për ruajtjen e pushtetit. Megjithatë, autori mendon se efektiviteti i kësaj strategjie po zvogëlohet.
Në këtë kontekst, zyrtarë si Pyotr Tolstoy, nënkryetar i parlamentit dhe ish-prezantues televiziv, kanë folur publikisht për goditjen e popullsisë civile të kundërshtarit me qëllim demoralizimin e saj. Autori e sheh shtimin e gjuhës së urrejtjes dhe glorifikimin e dhunës si një tjetër dimension të përshkallëzimit.
Sipas përfundimit të analizës, strategjia aktuale e Kremlinit për përshkallëzim nuk duhet interpretuar automatikisht si tregues force. Autori argumenton se zgjedhjet i kanë shërbyer Putinit për ta lidhur më ngushtë shoqërinë ruse me luftën, por kjo mund të thellojë gjithashtu pakënaqësinë e njerëzve të lodhur nga kushtet e krijuara prej saj.
Ai parashikon se kundërshtimi publik mund të mbetet i kufizuar dhe se shumë qytetarë mund të vazhdojnë të shfaqin formalisht mbështetje, ndërsa jeta brenda sistemit mund t’i ngjajë gjithnjë e më shumë normalitetit të simuluar të viteve të fundit të Bashkimit Sovjetik.
Në këtë këndvështrim, sfida më e madhe e regjimit të Putinit është mungesa e një perspektive të qartë për të ardhmen. Sipas autorit, Kremlini e zgjat luftën edhe si një mjet për ruajtjen e sistemit politik.
Administrata amerikane po përpiqet t’i ofrojë Putinit një rrugëdalje përmes perspektivës së marrëveshjeve të mëdha ekonomike ose, nëse situata nuk ndryshon, përmes kërcënimit me sanksione shumë më të ashpra.
Por skenari që ai e konsideron më realist në këtë fazë është vazhdimi i taktikës së zvarritjes nga Putin, ndërsa dimri përdoret për të shtuar presionin ndaj Ukrainës. /Përshtati Pamfleti/
