Industria evropiane e mbrojtjes duhet të ruajë lidhjet industriale me Shtetet e Bashkuara, pasi aktualisht nuk ka kapacitet për të prodhuar e vetme të gjitha armët e nevojshme për të përballuar kërkesën në rritje, ka deklaruar Morten Brandtzæg, drejtor ekzekutiv i prodhuesit norvegjez të municioneve Nammo.
Në një intervistë për Financial Times, Brandtzæg tha se rritja e kapaciteteve të prodhimit të armëve duhet parë si një përpjekje e përbashkët e vendeve të NATO-s dhe jo vetëm si një projekt evropian.
“Duhet të kujtojmë se Evropa nuk mund të furnizohet e vetme”, tha ai, duke argumentuar se industria evropiane dhe ajo amerikane e mbrojtjes mbështeten në zinxhirë furnizimi të integruar.
Një shembull është vetë Nammo, kompani pjesërisht në pronësi të qeverive të Norvegjisë dhe Finlandës. Në qendrën e saj në Raufoss të Norvegjisë, kompania prodhon motorët e raketave për raketat ajër-ajër AMRAAM. Motorët dërgohen më pas në SHBA, ku raketat prodhohen nga grupi amerikan Raytheon, përpara se t’u dorëzohen edhe aleatëve evropianë që përdorin avionët luftarakë F-35.
Brandtzæg tha se riorganizimi i këtyre zinxhirëve për të zhvendosur të gjithë prodhimin në Evropë do të kërkonte kohë, në një periudhë kur industria përballet tashmë me kërkesë të lartë. Nammo, një nga prodhuesit kryesorë evropianë të municioneve, prodhon predha artilerie dhe municione për tanke, avionë luftarakë dhe armë të tjera.
Deklaratat vijnë ndërsa qeveritë evropiane po përpiqen të zgjerojnë industrinë e tyre të mbrojtjes dhe të zvogëlojnë varësinë nga disa armë dhe teknologji kritike amerikane, në një periudhë tensionesh në marrëdhëniet me administratën e presidentit Donald Trump. Vonesat në furnizimin e disa sistemeve amerikane kanë nxitur gjithashtu vende evropiane të shqyrtojnë alternativa të prodhuara në kontinent.
Sipas Financial Times, Uashingtoni i kishte paralajmëruar aleatët evropianë gjatë pranverës për vonesa të gjata në disa dërgesa, pasi SHBA-ja i kishte dhënë përparësi plotësimit të rezervave të veta të armëve, të reduktuara nga lufta në Lindjen e Mesme.
Megjithatë, Brandtzæg paralajmëroi se tensionet politike afatshkurtra nuk duhet të dëmtojnë bashkëpunimin afatgjatë mes aleatëve. Nammo po zgjeron kapacitetet e saj të prodhimit në SHBA, gjë që, sipas tij, krijon më shumë hapësirë prodhuese në fabrikat evropiane të kompanisë.
“Është një simfoni e orkestruar me kujdes mes të gjitha vendeve aleate”, tha drejtuesi i Nammo-s.
Vonesat janë veçanërisht të dukshme në sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot të prodhuara në SHBA, ku koha e pritjes për disa klientë qeveritarë shtrihet në dekadën e ardhshme. Danimarka nënshkroi vitin e kaluar një kontratë për sistemin franko-italian SAMP-T NG, me dërgesat e para të planifikuara për vitin 2028.
Patrice Caine, drejtor ekzekutiv i kompanisë franceze Thales, i tha veçmas Financial Times se rreth 12 vende në Evropë dhe Lindjen e Mesme kanë shprehur interes për SAMP-T NG. Sistemi ndërtohet nga Thales së bashku me MBDA dhe kompaninë italiane Leonardo. Caine e lidhi interesin si me performancën e sistemit, ashtu edhe me disponueshmërinë e kufizuar të Patriot.
Thales po zhvillon gjithashtu bisedime me qeverinë britanike për furnizimin me raketa të drejtuara me lazer, të prodhuara në Belgjikë, si një mënyrë për të adresuar mungesat e raketave amerikane Hydra-70. Ministria britanike e Mbrojtjes i tha gazetës se nuk komenton mbi rezervat e municioneve.
Zhvillimet tregojnë dy procese që po ecin paralelisht në industrinë evropiane të mbrojtjes: zgjerimin e kapaciteteve vendase dhe kërkimin e alternativave evropiane, ndërkohë që kompanitë e mëdha të sektorit vazhdojnë të mbështeten në zinxhirët e integruar të furnizimit mes Evropës dhe SHBA-së.
